Mirasbırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar saklı paylı mirasçının payını aşıyorsa, gündeme gelen talep tenkistir. TMK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu davada asıl zorluk, hukuki gerekçeden çok hesaplama ve süre takibinde yaşanır.
Tenkis ile Muvazaa Talebini Karıştırmamak
Tenkis, geçerli bir kazandırmanın saklı payı aşan kısmının indirilmesini amaçlar. Buna karşılık işlemin görünürde satış, gerçekte bağış olduğu iddiası ayrı bir hukuki temele dayanır. İki talep birlikte ileri sürülebilir; ancak sıralamanın ve terditli kurgunun dilekçede doğru yapılması gerekir. Aksi halde asıl talep incelenmeden dosya sonuçlanabilir.
Hesabın Kurulması
- Ölüm anındaki tereke mevcudu tespit edilir.
- Mirasbırakanın sağlığında yaptığı ve hesaba katılması gereken kazandırmalar eklenir.
- Borçlar ve cenaze giderleri düşülerek hesaplamaya esas değer bulunur.
- Mirasçının yasal payı ve bunun saklı pay oranı belirlenir.
- Saklı payın zedelenen kısmı, kazandırmalar arasında kanundaki sıraya göre indirilir.
Süre Nereden İşlemeye Başlar
Tenkis talebi, saklı paylı mirasçının payının zedelendiğini öğrendiği tarihten itibaren işleyen bir yıllık süreye tabidir. Ayrıca vasiyetnamelerde vasiyetnamenin açılma tarihinden, diğer tasarruflarda ise mirasın açılması tarihinden itibaren işleyen daha uzun bir üst süre bulunur. Bu iki süre birlikte gözetilmelidir; yalnızca birine bakmak yanıltıcı sonuç verir.
Tebligat Gecikmesi ve Öğrenme Anı
Vasiyetnamenin okunmasına ilişkin bildirim veya mahkeme yazısı mirasçıya ulaşmadığında, bir yıllık sürenin sessizce işlemesi riski doğar. Bu nedenle ölümün ardından mirasçılık belgesi, tapu ve banka sorguları erken yaptırılmalı, kendisine yapılan her bildirimin tarihi kaydedilmelidir. Süre geçmiş görünüyorsa, öğrenme anını gösteren belgeler öne çıkarılmalı; ayrıca tenkis talebinin savunma yoluyla ileri sürülebildiği hallerin bulunduğu gözden kaçırılmamalıdır.
Dosyayı Güçlendiren Kayıtlar
- Devre konu taşınmazların tapu kayıtları ve işlem dosyaları
- Kazandırma tarihindeki değeri gösteren veriler
- Banka hesap hareketleri ve ödeme belgeleri
- Mirasbırakanın gelir kaynağını gösteren kayıtlar
Bu metin genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Kazandırmaların türü ve tarihleri hesabı esaslı biçimde değiştirdiğinden, talebinizi ileri sürmeden önce hukuki destek almanız uygun olur.