Miras bırakanın sağlığında yaptığı kazandırmalar, saklı paylı mirasçıların hakkını zedeleyebilir. Tenkis davası, bu dengeyi yeniden kurar ve miras paylaşımının adil biçimde yapılmasını sağlar. Rehber, tenkiste sonucu belirleyen delil eksikliği riskine ve terekenin nasıl ortaya konacağına odaklanır.
Saklı Payın Korunması
TMK, altsoy ve eş gibi mirasçılara, iradeyle dahi ortadan kaldırılamayan bir saklı pay tanır. Miras bırakan, vasiyet veya sağlararası kazandırmalarla bu payı aşan tasarruflar yaptıysa, saklı paylı mirasçı tenkis isteyebilir. Davanın çıkış noktası, bu payın hesaplanabilir kılınmasıdır.
Terekeyi Belgeleyen Kayıtlar
- Miras bırakanın taşınmaz, banka ve araç kayıtları
- Sağlığında yaptığı devir, bağış ve satış işlemlerinin belgeleri
- Muris muvazaasını, yani gerçekte bağış olan satışları gösteren emareler
- Vasiyetname ve ölünceye kadar bakma sözleşmesi gibi tasarruflar
Gizli Bağışların Ortaya Çıkarılması
Uygulamada en zorlu delil eksikliği, satış gibi gösterilmiş bağışların ispatında yaşanır. Bedelin gerçekten ödenip ödenmediği, tarafların ekonomik durumu ve işlemin hayatın olağan akışına uygunluğu birlikte değerlendirilir. Banka kayıtları ve tanık beyanları bu noktada belirleyici olur.
Hesap ve Usul
Tenkis, terekenin tümü ortaya konmadan doğru hesaplanamaz. Bu nedenle dava, HMK çerçevesinde bilirkişi incelemesiyle yürür ve saklı pay oranları TMK'ya göre belirlenir. Hak düşürücü ve zamanaşımı sürelerinin doğru hesaplanması, talebin incelenebilmesi için ön koşuldur.
Miras dosyalarında hakkın büyüklüğü, terekenin ne kadar eksiksiz belgelendiğine bağlıdır. Somut olayınızda miras bırakanın mal varlığı kayıtlarını derleyerek bir miras hukukçusuyla değerlendirmeniz, saklı payınızı korumanıza yardımcı olur.