Vasiyetname etrafındaki uyuşmazlıklarda başarı, çoğu kez doğru dava türünün seçilmesiyle başlar. TMK ve HMK çerçevesinde iptal, tenkis ve mirasçılık davaları farklı sonuçlar doğurur. Bu rehber, yanlış dava türü ve buna bağlı delil eksikliği nedeniyle yaşanan kayıpları önlemeye odaklanır.
Hangi Dava, Hangi Amaç
Vasiyetnamenin geçersizliği iddiası varsa iptal davası; saklı pay ihlal edilmişse tenkis davası gündeme gelir. İkisi birbirinin yerine geçmez. İptalde vasiyetin ehliyetsizlik, irade sakatlığı veya şekle aykırılık nedeniyle hükümsüzlüğü; tenkiste ise saklı payın korunması amaçlanır.
Ehliyet ve Şekil Delilleri
İptal davalarında en çok tartışılan husus, mirasbırakanın vasiyet anındaki ayırt etme gücüdür. Bu iddia soyut kalırsa reddedilir; bu nedenle tıbbi kayıtlar ve dönemsel sağlık belgeleri belirleyici olur.
Toplanması Gereken Belgeler
- Vasiyetnamenin aslı veya onaylı örneği
- Mirasbırakanın vasiyet dönemine ait sağlık ve tedavi kayıtları
- Nüfus kaydı ve mirasçılık belgesi
- Terekeye dahil malvarlığının dökümü
- El yazılı vasiyette yazının aidiyetine ilişkin karşılaştırma belgeleri
Uygulama Sırası
- Talebin iptal mi tenkis mi olduğu netleştirilir.
- Tenkiste saklı pay oranı ve tereke aktifi belirlenir.
- Dava açma ve zamanaşımı süreleri takvime bağlanır.
- Ehliyet iddiası için sağlık kayıtları erken temin edilir.
Yaygın Hata
İptal ile tenkisin karıştırılması ya da yalnızca birinin açılması, saklı payın korunmasını riske atabilir. Terekenin dağıtılması ihtimaline karşı koruyucu tedbirlerin de erkenden değerlendirilmesi gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme niteliğindedir. Mirasçı sayısı, vasiyetin biçimi ve tereke yapısı her olayda dava türü seçimini etkilediğinden, somut dosyada uzman görüşüne başvurmak önerilir.