Terekenin paylaşımında vasiyetnamenin varlığı çoğu zaman uyuşmazlığı bitirmez, aksine tartışmayı belirli bir eksene taşır. TMK ve HMK çerçevesinde yürüyen bu süreçte itirazın başarısı, mirasbırakanın vasiyetname tarihindeki durumunun ve belgenin şekil özelliklerinin ortaya konabilmesine bağlıdır. Sürelerin kısa ve başlangıç anlarının farklı olması ise en sık karşılaşılan hak kaybı kaynağıdır.
İtirazın Dayanabileceği Başlıklar
Vasiyetnameye yönelik itirazlar genellikle mirasbırakanın tasarruf ehliyetinin bulunmadığı, iradesinin sakatlandığı, belgenin şekil şartlarını taşımadığı ya da içeriğinin hukuka aykırı olduğu noktalarında toplanır. Bunlardan ayrı olarak, saklı paya tecavüz edildiği düşünülüyorsa tenkis talebi gündeme gelir. İptal ile tenkis birbirinin alternatifi olabileceğinden, talebin kademeli biçimde kurulması ihtiyatlı bir yaklaşımdır.
Ehliyet Tartışmasında Kullanılabilecek Kayıtlar
- Vasiyetname tarihine yakın döneme ait hastane ve reçete kayıtları
- Varsa vesayet veya kısıtlılık dosyaları
- Bakım hizmeti alındığına ilişkin sözleşme ve ödeme kayıtları
- El yazılı vasiyetnamelerde karşılaştırmaya elverişli yazı örnekleri
- Belgenin düzenlendiği ortamı bilen tanıkların beyanları
Sağlık kayıtları tek başına sonuç doğurmaz; belirleyici olan, kayıtların vasiyetname tarihindeki durumu yansıtıp yansıtmadığıdır. Bu nedenle kayıtların tarih sırasına göre dizilmesi ve tarih boşluklarının tamamlanması gerekir.
Açılma, Tebliğ ve Süre İlişkisi
Vasiyetname sulh hukuk mahkemesince açılıp ilgililere bildirilir. İptal ve tenkis talepleri kanunda öngörülen hak düşürücü sürelere tabidir ve süre çoğunlukla iptal sebebinin ya da tasarrufun öğrenilmesine bağlanır. Bu nedenle tebliğ tarihini gösteren belge dosyanın en kritik evrakıdır. Terekenin korunmasına yönelik tedbir talepleri ise sürenin işlemesini beklemeksizin gündeme getirilebilir.
Paylaşım Aşamasına Hazırlık
İtiraz süreci devam ederken tereke malvarlığının dökümü hazırlanmalıdır. Taşınmaz kayıtları, banka ve katılım hesapları, şirket payları ile borç kalemleri aynı tabloda toplandığında, paylaşım ya da izale talebi çok daha somut biçimde kurulabilir. Mirasbırakanın sağlığında yaptığı devirler varsa, bunların tarih ve bedel bilgisi de bu tabloya eklenmelidir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mirasçılık sıfatı, vasiyetnamenin türü ve öğrenme tarihi sonucu doğrudan etkilediğinden, bildirimi aldıktan sonra vakit kaybetmeden hukuki görüş alınması önerilir.