Mirasçıların terekedeki haklarını kullanabilmesi çoğu zaman veraset ilamı (mirasçılık belgesi) ile başlar. Bu rehber, veraset ilamının alınması ve buradan doğru dava türüne geçiş yapılmasını TMK ve HMK çerçevesinde açıklar.
Mirasçılık Belgesi Nereden Alınır
Mirasçılık belgesi kural olarak sulh hukuk mahkemesinden veya noterden talep edilebilir. Yabancılık unsuru, nüfus kayıtlarında uyumsuzluk ya da mirasçılar arasında çekişme varsa noter yolu kapanır ve mahkemeye başvuru gerekir. Bu nedenle belge talebinden önce nüfus ve tapu kayıtlarının tutarlılığı kontrol edilmelidir.
Belgeye İtiraz ve İptal
Verilen mirasçılık belgesi kesin hüküm niteliği taşımaz; içeriğinin gerçek mirasçılık durumunu yansıtmadığını düşünen ilgili, belgenin iptalini isteyebilir. İtirazın dayanağı çoğunlukla eksik gösterilen mirasçı, hatalı pay oranı ya da geçerliliği tartışmalı bir vasiyetnamedir.
Hangi Dava Türü Uygun
- Terekenin bölüşülmesi için ortaklığın giderilmesi (izale-i şuyu) davası
- Saklı payı ihlal edilen mirasçı için tenkis davası
- Mirastan mal kaçırma iddiasında muvazaa temelli tapu iptali ve tescil davası
- Mirasın reddi veya reddin iptaline yönelik talepler
Her davanın tabi olduğu süre ve yetki farklı olduğundan, olayın niteliği doğru okunmadan açılan dava usulden sonuçsuz kalabilir.
Süre ve Yetki Dengesi
Tenkis ve muvazaa gibi taleplerde hak düşürücü ve zamanaşımı süreleri farklı işler; mirasın açıldığı yer ve taşınmazın bulunduğu yer yetkiyi belirler. Bu iki başlığın en baştan planlanması, sonradan yaşanacak süre kaybını önler.
Yukarıdaki bilgiler geneldir. Tereke bileşimi, vasiyet varlığı ve mirasçı sayısı sonucu değiştirebileceğinden kendi dosyanız için uzman görüşü almanız önerilir.