Bir yakının vefatının ardından mirasçıların atacağı ilk adım genellikle mirasçılık belgesinin, yani veraset ilamının alınmasıdır. Türk Medeni Kanunu (TMK) mirasçıların paylarını belirlerken, Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) bu belgenin ve terekeye ilişkin davaların usulünü düzenler.
Veraset ilamı ne işe yarar?
Mirasçılık belgesi, kimlerin ve hangi oranda mirasçı olduğunu resmen ortaya koyar. Tapuda intikal, banka hesaplarının çözülmesi ve terekenin paylaşımı gibi işlemlerin çoğu bu belge olmadan ilerlemez. Belge noterden ya da sulh hukuk mahkemesinden alınabilir; ancak mirasçılık ilişkisi çekişmeliyse mahkeme yolu öne çıkar.
Saklı pay kime tanınır?
Miras bırakan, malvarlığı üzerinde dilediği gibi tasarrufta bulunamaz; belirli yakınlarına kanunen ayrılmış bir asgari pay vardır. Altsoy ve eş gibi mirasçılar için tanınan bu saklı pay, ölümden önce yapılan aşırı bağışlar veya devirlerle zedelenmişse, ihlal edilen mirasçı bunu geri isteme hakkına sahiptir.
Saklı payı zedeleyen işlemler
- Görünüşte satış olan ama gerçekte bağış niteliği taşıyan devirler
- Bir mirasçıya ölümden kısa süre önce yapılan yüksek tutarlı aktarımlar
- Terekeyi küçük gösteren muvazaalı işlemler
Tenkis talebinde yol haritası
- Miras bırakanın ölüm tarihi itibarıyla malvarlığını tespit edin.
- Ölümden önceki devir ve bağışları belgeleriyle inceleyin.
- Saklı payınızın matematiksel karşılığını hesaplayın.
- Tenkis ve muvazaa iddialarını uygun dava türüyle ileri sürün.
Miras uyuşmazlıkları aile içi dengelere ve çok sayıda belgeye dayanır. Buradaki genel anlatım yerine, terekenin ayrıntısını bir hukuk profesyoneliyle çıkarmanız hak kaybını önlemeye yardımcı olur.