Tüketici uyuşmazlıklarında en sık karıştırılan iki süre, mesafeli sözleşmelerdeki on dört günlük cayma hakkı ile ayıplı hizmetten doğan taleplerin zamanaşımı süresidir. Bunlar farklı hukuki temellere dayanır ve biri sona erdiğinde diğeri devam ediyor olabilir. Bu rehber, ikisini ayrı takvimlere yerleştiriyor.
On Dört Gün Neyin Süresidir?
Mesafeli Satış Yönetmeliği kapsamında kurulan hizmet sözleşmelerinde tüketici, gerekçe göstermeden ve cezai şart ödemeden on dört gün içinde cayma hakkını kullanabilir. Bu süre hizmetin ayıplı olup olmadığından bağımsızdır; hizmet kusursuz olsa da kullanılabilir. Buna karşılık cayma hakkı, hizmetin ifasına tüketicinin onayıyla başlanmış olması gibi hâllerde sınırlanır. Satıcının cayma hakkı konusunda usulüne uygun bilgilendirme yapmaması durumunda sürenin uzayacağı düzenlenmiştir.
Ayıplı Hizmette Seçimlik Haklar
- Hizmetin yeniden görülmesi.
- Ayıp oranında bedelden indirim.
- Ücretsiz onarım isteme.
- Sözleşmeden dönerek ödenen bedelin iadesi.
- Koşulları varsa ayrıca tazminat talebi.
Bu haklardan hangisinin kullanıldığı satıcıya yapılan bildirimde açıkça yazılmalıdır. Belirsiz bir şikâyet mesajı, hem tercihin ne zaman yapıldığını hem de karşı tarafın temerrüde düştüğü anı tartışmalı hâle getirir.
Zamanaşımı: İki Yıl Kuralı ve İstisnası
TKHK, ayıplı hizmetten doğan taleplerde kural olarak iki yıllık bir zamanaşımı öngörür. Ayıp, ağır kusur veya hile ile gizlenmişse bu kısa süreden yararlanılamaz. Süre, hizmetin ifa edildiği tarihten itibaren hesaplandığı için; uzun süreye yayılan, aşamalı olarak sunulan hizmetlerde ifa tarihinin hangi aşama olduğu ayrıca değerlendirilmelidir. Sözleşme, faturalar ve teslim tutanakları bu tarihi gösteren temel belgelerdir.
Başvuru Merciini Doğru Seçmek
- Uyuşmazlık değeri, her yıl yeniden belirlenen parasal sınırın altındaysa tüketici hakem heyetine başvurulur.
- Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklar tüketici mahkemesinde görülür; bu mahkemenin bulunmadığı yerlerde asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla bakar.
- Hakem heyeti kararına karşı itiraz süresi kısadır ve kaçırıldığında karar kesinleşir.
- Başvuru yanlış mercie yapıldığında geçen süre çoğu kez telafi edilemez.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
Hizmet sözleşmesinin kendisi, ön bilgilendirme formu, ödeme dekontları, hizmet sırasında yapılan yazışmalar ve varsa uzman görüşü dosyanın omurgasını oluşturur. Dijital platformlar üzerinden alınan hizmetlerde sipariş ekranının, iptal butonunun ve bilgilendirme metninin ekran görüntüleri, sonradan içerik değiştiğinde tek dayanak olarak kalır. Bu belgeler başvuru anında değil, sorunun fark edildiği ilk günlerde toplanmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler yol gösterici niteliktedir. Hizmetin türü ve sözleşmenin kuruluş şekli süreleri etkileyebileceğinden, başvuru yapmadan önce durumunuzu bir hukukçuyla gözden geçirmeniz faydalı olur.