Ayıplı mal uyuşmazlıklarında iki ayrı hata birbirini besliyor: başvurunun yanlış mercie yapılması ve ayıbın varlığının belgelenememesi. TKHK ile Mesafeli Satış Yönetmeliği çerçevesinde bu rehber, parasal başvuru sınırının doğru okunmasını ve ispat yükünün dosyaya nasıl yansıtılacağını ele alıyor.
Parasal Sınır Yanlış Hesaplanınca
Tüketici hakem heyetlerinin görev alanı parasal sınıra bağlıdır ve bu sınır her yıl yeniden belirlenir. Uyuşmazlık tutarı sınırın üstündeyse heyete yapılan başvuru görev yönünden reddedilir; altındaysa doğrudan mahkemeye gidilmesi bu kez dava şartı sorunu doğurur. Tutar hesaplanırken malın bedeli ile birlikte talep edilen kalemlerin nasıl değerlendirileceğine dikkat edilmelidir. Sınırın hangi tarihteki değeri üzerinden bakılacağı da tartışma yaratır; başvuru tarihindeki güncel tutarın esas alınması ve bu hesabın dilekçede gösterilmesi ret riskini azaltır.
Ayıbın Varlığını Gösteren Delil Seti
- Satın alma belgesi, sipariş ekranı ve teslim tarihini gösteren kayıt.
- Ürünün tanıtımında verilen taahhütler; kutu, katalog veya ilan görselleri.
- Arızanın ortaya çıktığı anı gösteren fotoğraf veya video, tarih bilgisiyle.
- Yetkili servise verilen iş emirleri ve servis çıkış raporları.
- Satıcıyla yapılan yazışmaların kesintisiz dökümü.
Altı Aylık Karine ve Ters Dönen İspat Yükü
Kanun, teslimden itibaren altı ay içinde ortaya çıkan ayıpların teslim anında var olduğu yönünde bir karine öngörür. Bu, tüketicinin lehine işleyen ve ispat yükünü satıcıya kaydıran güçlü bir araçtır. Bu nedenle dosyanın kilit verisi teslim tarihidir; teslim tarihi belirsiz kalırsa karineden yararlanma imkânı da tartışmalı hâle gelir. Sürenin dışına çıkılmış olması hakkın kaybı anlamına gelmez, ancak bu kez ayıbın maldan kaynaklandığını göstermek tüketiciye düşer.
Bilirkişi İncelemesine Hazırlık
Teknik ürünlerde sonucu çoğunlukla bilirkişi değerlendirmesi belirler. İncelemenin sağlıklı yapılabilmesi için ürünün onarım geçmişinin bozulmamış olması, kullanım hatası iddiasına karşı kullanım koşullarının belgelenmesi ve incelemeye sunulan ürünün dosyadakiyle aynı ürün olduğunun tereddütsüz gösterilmesi gerekir. Onarım için bırakılan üründe teslim tutanağı alınmaması, sonraki aşamada ispatı zorlaştıran en yaygın ihmaldir.
Bu içerik yol gösterici bir çerçeve sunar; ürünün türü, satış kanalı ve talebin niteliği izlenecek usulü değiştirebilir. Başvuru yapmadan önce dosyanızı bir hukukçuyla gözden geçirmeniz faydalı olacaktır.