Ayıplı mal uyuşmazlıklarında tartışma genellikle ürünün bozuk olup olmadığı değil, ayıbın ne zaman ortaya çıktığı ve kimin ispat edeceği noktasında düğümlenir. TKHK ve Mesafeli Satış Yönetmeliği çerçevesinde ilerleyen bu süreçte bildirimin zamanı, ispat yükünün hangi tarafta olacağını doğrudan etkiler.
Ayıbın Türü ve Bildirim Zamanı
Gözle görülebilen açık ayıplar ile kullanım sırasında ortaya çıkan gizli ayıplar farklı değerlendirilir. Teslimden kısa süre sonra ortaya çıkan ayıplarda kanuni karine tüketici lehinedir; bu dönemden sonra ayıbın teslim anında var olduğunu gösterme yükü ağırlaşır. Bu nedenle arızanın fark edildiği tarih, servis kaydı veya yazılı bildirimle sabitlenmelidir.
Seçimlik Hakların Sıralanması
- Sözleşmeden dönme ve bedel iadesi.
- Ayıp oranında bedel indirimi.
- Ücretsiz onarım talebi.
- Malın ayıpsız misliyle değiştirilmesi.
Bu haklardan biri kullanıldıktan sonra diğerine geçmek her zaman mümkün olmayabilir. Onarım talebi tekrarlanmasına rağmen sonuç alınamıyorsa, bunun kayıt altına alınması sonraki talep için dayanak oluşturur.
İspat Dosyasının Kurulması
- Fatura, sipariş kaydı ve teslim belgesi bir arada saklanır.
- Servis formlarında arızanın tanımı ve tarih bilgisi kontrol edilir.
- Ürünün mevcut durumu fotoğraf ve videoyla belgelenir.
- Satıcı ile yapılan yazışmalar tarih sırasıyla dosyalanır.
- Teknik inceleme gerektiren ürünlerde bilirkişi incelemesine uygun biçimde muhafaza sağlanır.
Hakem Heyeti mi, Tüketici Mahkemesi mi?
Uyuşmazlığın parasal değeri hangi mercie başvurulacağını belirler. Yanlış mercie yapılan başvuru zaman kaybına yol açar ve bu sırada bildirim süreleri işlemeye devam eder. Başvuru öncesinde güncel parasal sınırların teyit edilmesi, sonradan yapılacak düzeltmelerden çok daha az maliyetlidir.
Karar Sonrası İtiraz Penceresi
Hakem heyeti kararı taraflara tebliğ edilir ve itiraz süresi bu tebliğ ile işlemeye başlar. Adres bilgisinin eksik verilmesi ya da bildirimin geç ulaşması, itiraz hakkının fiilen kullanılamamasına yol açabilir. Başvuru formundaki iletişim bilgilerinin güncel tutulması bu nedenle küçük ama belirleyici bir ayrıntıdır.
Buradaki bilgiler genel çerçeve sunar; ürünün türü, satış şekli ve garanti şartları sonucu değiştirebilir. Somut sorununuz için tüketici hukuku alanında destek almanız faydalı olacaktır.