Ayıplı mal şikâyetlerinde asıl kırılma noktası çoğu zaman satıcıyla yapılan yazışma değil, tüketici hakem heyeti kararından sonra ne yapıldığıdır. Bu rehber, 6502 sayılı Tüketici Kanunu ve Mesafeli Satış Yönetmeliği çerçevesinde karara itiraz basamağını ve delil eksikliğinin bu aşamada neden telafisiz olduğunu anlatır.
Seçimlik Hakkınızı Baştan Doğru Seçin
Ayıplı bir malda tüketicinin dört seçimlik hakkı vardır: sözleşmeden dönerek bedelin iadesi, ayıpsız misliyle değişim, ücretsiz onarım ve ayıp oranında bedel indirimi. Başvuru dilekçesinde bu haklardan hangisinin kullanıldığı açıkça yazılmazsa, karar talebi aşan ya da eksik karşılayan bir içerikle çıkabilir. İtiraz aşamasında talebin türünü değiştirmek ise çok daha zordur.
Karara İtiraz Süresi ve Doğru Mahkeme
Hakem heyeti kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren on beş gün içinde tüketici mahkemesine itiraz edilebilir. Tüketici mahkemesi bulunmayan yerlerde bu görevi asliye hukuk mahkemesi tüketici mahkemesi sıfatıyla yürütür. Kararı tebliğ alan tarafın ilk kontrol etmesi gereken şey, tebliğ tarihinin zarf veya elektronik tebligat kaydıyla sabit olup olmadığıdır; itiraz süresinin başlangıcı buradan hesaplanır.
Ayıbın Varlığını Gösteren Delil Paketi
- Fatura, sipariş özeti, kargo teslim kaydı ve ödeme dekontu
- Ayıbın görüldüğü tarihe ilişkin fotoğraf, video ve tarih bilgisi taşıyan kayıtlar
- Satıcıya veya üreticiye yapılan bildirimin gönderim kanıtı
- Yetkili servis giriş-çıkış formları ve arıza tanımı yazılı raporlar
- Mesafeli satışta ürün tanıtım sayfasının o tarihteki hâline ilişkin kayıtlar
İtiraz Dilekçesinde Neyi Hedefleyeceksiniz
İtiraz, ilk dilekçenin tekrarı olarak yazıldığında sonuç vermez. Hedef, ret gerekçesinin dayandığı noktadır: heyet ayıbın kullanım hatasından kaynaklandığını mı kabul etmiştir, ihbarın geç yapıldığını mı, yoksa parasal sınır veya yetki yönünden mi karar vermiştir. Gerekçe teknik bir tespite dayanıyorsa itiraz aşamasında bilirkişi incelemesi talebi ve karşı teknik veri sunumu belirleyici olur.
Zamanaşımı ve Gizlenen Ayıp
Ayıptan doğan talepler kural olarak teslimden itibaren iki yıllık zamanaşımına tabidir; konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda bu süre daha uzundur. Satıcı ayıbı ağır kusuruyla gizlemişse zamanaşımı savunmasından yararlanamaz. Bu istisna ileri sürülecekse, gizlemeye ilişkin somut delilin dosyaya baştan konulması gerekir.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Ürünün türü, satış kanalı ve talebin miktarı başvurulacak mercii değiştirebileceğinden, itiraz süresi işlemeye başlamadan bir hukukçuya danışmanız yararlı olacaktır.