Satın alınan üründeki ayıp fark edildiğinde tüketicinin önünde birden fazla seçim hakkı ve birden fazla başvuru mercii bulunur. TKHK ve mesafeli satışlara ilişkin düzenlemeler bu hakların çerçevesini çizer. Uygulamada süreç genellikle satıcıya bildirimle başlar, tüketici hakem heyetiyle sürer ve heyet kararına itirazla tüketici mahkemesine taşınır. Bu rehber, aşamalar arası geçişte kaybedilen zamanı önlemeye odaklanıyor.
Seçimlik Hakkınızı Baştan Belirleyin
Ayıplı malda tüketici; sözleşmeden dönme, ücretsiz onarım, ayıpsız misliyle değişim veya bedelde indirim yollarından birini tercih edebilir. Bu tercih başvuru dilekçesinde açıkça yazılmalıdır. Muğlak bir talep, heyetin ya da mahkemenin karar veremeyeceği bir istem doğurur. Tercih yapılırken ürünün niteliği, onarımın makul sürede mümkün olup olmadığı ve satıcının önceki tutumu birlikte değerlendirilmelidir.
Ayıbın Bildirimi ve Kanıtı
- Ayıp fark edilir edilmez satıcıya yazılı bildirimde bulunun ve tarihi kayıt altına alın
- Servis kayıtlarını, arıza tutanaklarını ve ürünle birlikte teslim edilen belgeleri saklayın
- Fatura, sipariş kaydı ve ödeme belgesini tek dosyada toplayın
- Ürünün mevcut hâlini tarih bilgisi taşıyan görüntülerle belgeleyin
Gizli ayıp iddiasında bulunulacaksa, ayıbın ne zaman ortaya çıktığı ve o ana kadar neden fark edilemediği anlatımın merkezine yerleştirilmelidir.
Hakem Heyeti mi, Mahkeme mi?
Uyuşmazlığın parasal değeri, başvurunun tüketici hakem heyetine mi doğrudan tüketici mahkemesine mi yapılacağını belirler. Sınırın altındaki uyuşmazlıklarda heyete başvuru zorunludur; sınırın üzerindeki bir talebin heyete götürülmesi ise başvurunun kapsam dışı bırakılmasına yol açar. Başvurunun yapılacağı heyet bakımından ise tüketicinin yerleşim yeri ya da işlemin yapıldığı yer esas alınabilir. Bu iki tespit yapılmadan dilekçe yazılmamalıdır.
Karara İtiraz: Kısa Süre, Tek Merci
Hakem heyeti kararına karşı itiraz, kararın tebliğinden itibaren işleyen kısa bir süre içinde tüketici mahkemesine yapılır. İtirazın icra dairesine, heyetin kendisine ya da başka bir mahkemeye yöneltilmesi sonuç doğurmaz. İtiraz dilekçesinde heyet kararının hangi yönüyle hatalı görüldüğü somut biçimde gösterilmeli; yalnızca ilk dilekçenin tekrarı niteliğinde bir metin sunulmamalıdır. Lehe çıkan kararın uygulanmaması hâlinde ise izlenecek yol icra takibidir.
Süreci Tek Sayfada Tutun
Ayıp bildirimi tarihi, satıcının yanıt tarihi, heyet başvuru tarihi, karar tarihi ve tebliğ tarihi tek bir çizelgede tutulduğunda hem itiraz süresi kaçırılmaz hem de karşı tarafın zamanaşımı savunması önceden görülebilir.
Not
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Ürün türü, satışın yapıldığı kanal ve garanti şartları hakların kapsamını değiştirebilir; başvuru öncesinde belgelerinizi bir hukukçuya inceletmeniz faydalı olacaktır.