Ayıplı mal şikâyetinde süreç çoğu zaman tüketici hakem heyeti kararıyla bitmez. Lehe ya da aleyhe çıkan karara itirazın hangi mercie, hangi kapsamda yapılacağı, tüketicinin de satıcının da en çok hata yaptığı noktadır. Bu rehber TKHK ve mesafeli satış mevzuatı çerçevesinde itiraz aşamasına odaklanır.
Hangi Talep Nereye Gider?
Tüketici uyuşmazlıklarında parasal sınır belirleyicidir: yıllık olarak güncellenen sınırın altındaki talepler için tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur, üzerindeki talepler tüketici mahkemesinde görülür. Mahkemenin görev alanına giren uyuşmazlıklarda ise dava açmadan önce arabulucuya başvurulması dava şartı olarak öngörülmüştür. Bu üç kanalın karıştırılması, dosyanın başa dönmesine yol açar.
Karara İtirazın Sınırları
Hakem heyeti kararına itiraz, tüketici mahkemesine yapılır ve tebliğden itibaren işleyen kısa bir süreye tabidir. İtiraz, kararın yeniden yazılması talebi değildir; heyetin hangi maddi vakıayı eksik değerlendirdiği, hangi belgeyi göz ardı ettiği somut olarak gösterilmelidir. İtiraz dilekçesinde yalnızca "karar hatalıdır" denmesi, incelemeye elverişli bir sebep oluşturmaz.
İtiraz Dosyasında Bulunması Gerekenler
- Fatura, sipariş kaydı ve teslim belgesi: ayıbın hangi tarihte ortaya çıktığını tarihlendirir.
- Servis fişleri ve tekrar eden arıza kayıtları: ayıbın gizli mi açık mı olduğunu ortaya koyar.
- Satıcıya yapılan bildirimin tarihi ve şekli: ayıp ihbarının süresinde olup olmadığını gösterir.
- Ürün tanıtımı, reklam ve kullanım kılavuzu: vaat edilen nitelik ile teslim edilen arasındaki fark bu belgelerle kurulur.
- Bilirkişi raporu varsa, rapordaki teknik tespitlerle hukuki nitelendirme ayrı ayrı tartışılır.
Seçimlik Hakların Doğru Kullanımı
- Ayıbın varlığı tespit edilir; kullanım hatası iddiasına karşı savunma baştan hazırlanır.
- Onarım, ayıpsız misliyle değişim, bedel indirimi ve sözleşmeden dönme arasından bir tercih yapılır.
- Yapılan tercih satıcıya yazılı olarak bildirilir; sonradan değiştirme her zaman mümkün olmayabilir.
- Konut ve tatil amaçlı taşınmazlarda daha uzun bir sorumluluk süresi öngörüldüğü hatırda tutulur.
- Ayıbın hile ile gizlendiği hâllerde sürelere ilişkin sınırlamanın işlemeyeceği ayrıca ileri sürülür.
Mesafeli Satışta Ek Bir Katman
İnternet üzerinden yapılan alışverişte cayma hakkı ile ayıp sorumluluğu birbirinden farklıdır. Cayma süresi geçmiş olsa dahi ayıptan doğan haklar ayrıca kullanılabilir. Aracı hizmet sağlayıcının sorumluluğu, platform kayıtlarının delil olarak talep edilmesini de gerektirebilir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; ürünün türü, talep tutarı ve bildirimin tarihi sonucu değiştirebilir. Karar elinize ulaştığında süreyi kaçırmadan bir hukukçudan görüş almanız yerinde olur.