Mesafeli sözleşmelerde cayma hakkı, tüketiciye gerekçe göstermeden sözleşmeden dönme imkânı verir. TKHK ve Mesafeli Satış Yönetmeliği çerçevesinde tanınan on dört günlük süre, uygulamada çoğunlukla bildirimin ulaştığının ispatlanamaması nedeniyle tartışmaya dönüşür. Bu rehber, bildirim ve iade sürecini adım adım ele alır.
Süre ne zaman başlar
Hizmet sözleşmelerinde süre sözleşmenin kurulduğu gün, mal teslimine ilişkin sözleşmelerde ise tüketicinin veya belirlediği kişinin malı teslim aldığı gün işlemeye başlar. Birden fazla parça hâlinde teslim edilen mallarda son parçanın teslimi esas alınır. Satıcı, cayma hakkı konusunda usulüne uygun bilgilendirme yapmamışsa süre uzar.
Bildirimin ispatı: asıl kritik nokta
Cayma bildiriminin süre içinde satıcıya yöneltilmiş olması yeterlidir; iadenin süre içinde tamamlanması aranmaz. Ancak bildirimin yapıldığı tarih ispatlanamazsa hak fiilen kullanılamaz hâle gelir.
- Bildirimi yazılı olarak veya kalıcı veri saklayıcısı ile yapın.
- Platform üzerinden yapılan talebin ekran görüntüsünü ve talep numarasını saklayın.
- Kargo teslim tarihini gösteren belgeyi bildirimle birlikte dosyalayın.
- Satıcının teyit mesajını ayrıca arşivleyin.
Cayma hakkının kullanılamayacağı hâller
Yönetmelikte bazı istisnalar öngörülmüştür: tüketicinin isteği doğrultusunda kişiye özel hazırlanan ürünler, çabuk bozulan mallar, tesliminden sonra ambalajı açılmış ve sağlık ya da hijyen bakımından iadesi uygun olmayan ürünler ile elektronik ortamda anında ifa edilip tüketiciye anında teslim edilen gayrimaddi mallar bunlar arasındadır. Sipariş öncesinde ürünün bu kapsamda olup olmadığı kontrol edilmelidir.
İade, kargo ve ücret alacağı
Cayma bildirimi ulaştıktan sonra satıcı, tahsil ettiği bedeli yönetmelikte öngörülen süre içinde ve tüketicinin ödeme yaptığı yönteme uygun biçimde iade etmekle yükümlüdür. İade masrafının kime ait olacağı, ön bilgilendirmede iade için anlaşmalı taşıyıcı belirtilip belirtilmediğine göre değişir. Bu nedenle sipariş sırasındaki ön bilgilendirme formu mutlaka saklanmalıdır.
Uyuşmazlık çıkarsa başvuru sırası
Sonuç alınamazsa parasal sınırlara göre tüketici hakem heyetine ya da tüketici mahkemesine başvurulur. Parasal sınırlar her yıl güncellendiğinden, başvuru öncesinde güncel sınırın teyit edilmesi gerekir. Yanlış mercie yapılan başvuru zaman kaybettirir; heyet kararlarına itiraz ise ayrı bir süreye tabidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Somut alışverişte sözleşme metni ve ön bilgilendirme formu farklı sonuçlar doğurabileceğinden, yüksek tutarlı uyuşmazlıklarda belgelerle birlikte hukuki destek alınması uygun olur.