Mesafeli satışta cayma hakkı, tüketiciye gerekçe göstermeden sözleşmeden dönme imkanı verir. Uygulamadaki sorun genellikle hakkın varlığında değil, kullanım biçiminde ve iade talebinin hangi mercie taşınacağında ortaya çıkar.
Cayma Süresi Ne Zaman Başlar
Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği uyarınca cayma için on dört günlük süre öngörülmüştür. Mal teslimine ilişkin sözleşmelerde süre teslim anından, hizmet sözleşmelerinde ise sözleşmenin kurulduğu andan işlemeye başlar. Satıcı cayma hakkı konusunda gereken bilgilendirmeyi yapmamışsa süre kendiliğinden uzar. Cayma bildiriminin süre içinde gönderilmiş olması yeterlidir; bildirimin yazılı ya da kalıcı veri saklayıcısıyla yapılması ispat açısından önemlidir.
Her Üründe Cayma Hakkı Yoktur
- Tüketicinin isteği doğrultusunda kişiselleştirilerek hazırlanan ürünler
- Çabuk bozulan veya son kullanma tarihi geçebilecek mallar
- Ambalajı açıldığında sağlık ve hijyen açısından iadesi uygun olmayan ürünler
- Elektronik ortamda anında ifa edilen hizmetler ve maddi ortamda sunulmayan dijital içerik
- Fiyatı finansal piyasalardaki dalgalanmalara bağlı olan mallar
İade Yükümlülüğü Karşılıklıdır
Cayma bildirimi ulaştıktan sonra satıcı, teslimat masrafları da dahil olmak üzere tahsil ettiği bedeli kanunda öngörülen süre içinde iade etmekle yükümlüdür. Tüketici ise malı iade etmek zorundadır. Malın kullanımından doğan değer kaybının tüketiciye yükletilip yükletilemeyeceği, kullanımın olağan muayene sınırını aşıp aşmadığına göre değerlendirilir. Kargo bedelinin kime ait olacağı ise ön bilgilendirmede iade için belirli bir taşıyıcının gösterilip gösterilmediğine bağlıdır.
Başvuru Mercii Parasal Sınıra Göre Değişir
Tüketici uyuşmazlıklarında başvurulacak yer, uyuşmazlık tutarına göre belirlenir. Her yıl yeniden değerleme oranında güncellenen parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklarda tüketici hakem heyetine başvuru zorunludur ve bu sınırın altında doğrudan açılan dava usulden reddedilir. Sınırın üzerindeki uyuşmazlıklarda ise tüketici mahkemesine gidilir. Hakem heyeti kararına karşı itiraz da yine tüketici mahkemesine yapılır ve kısa bir süreye tabidir. Bu nedenle başvurudan önce güncel parasal sınırın kontrol edilmesi, en basit ama en çok atlanan adımdır.
Dosyayı Hazırlarken
- Sipariş kaydı, ön bilgilendirme formu ve sözleşme metninin ekran görüntüsüyle saklanması
- Cayma bildiriminin tarihini ve iletildiğini gösteren kaydın alınması
- İade kargosuna ilişkin gönderi belgesinin dosyaya konması
- Bedelin iade edilmediği günlerin ve yapılan yazışmaların kronolojik listelenmesi
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Ürünün niteliği ve satıcının bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği sonucu değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde bir hukukçudan görüş alınması faydalı olur.