Çalışma izni başvurularında olumsuz sonuçların önemli bir bölümü esasa ilişkin bir engelden değil, dosyanın eksik ya da uyumsuz belgelerle sunulmasından kaynaklanır. YUKK, yabancıların Türkiye'de bulunuş ve çalışma statülerini ayrı ayrı düzenlerken, 5901 sayılı Kanun vatandaşlık boyutunu ele alır. Bu rehber, belge setinin kurgulanmasına ve tekrar eden hataların önlenmesine odaklanır.
Başvuruyu Kim Yapar
Çalışma izni başvurusu, yabancının bulunduğu yere göre farklı biçimde başlar. Yurt dışından yapılan başvurularda süreç temsilcilik nezdinde başlar ve işveren tarafından yurt içinde tamamlanır; yurt içinde geçerli ikamet izni bulunan yabancılarda ise doğrudan işveren üzerinden yürütülür. Bu ayrım yanlış kurulduğunda dosya baştan işleme alınmaz.
Belge Setini İki Katmanda Kurmak
- Yabancıya ait belgeler: pasaport, varsa ikamet izni, diploma ve mesleki yeterlilik evrakı
- İşverene ait belgeler: ticaret sicil kaydı, faaliyet alanını gösteren bilgiler ve istihdam yapısına ilişkin veriler
- İş ilişkisine ait belgeler: iş sözleşmesi, görev tanımı ve ücret bilgisi
- Meslek grubuna özgü izin, ruhsat veya denklik belgeleri
Yabancı Belgelerde Tasdik ve Tercüme Zinciri
Yurt dışından gelen diploma, sabıka kaydı ve benzeri belgelerde tek başına tercüme yeterli olmaz; belgenin düzenlendiği ülkeye göre apostil ya da konsolosluk onayı gerekir. Zincirin bir halkası eksik kaldığında belge hiç sunulmamış sayılabilir. Diploma denkliği gerektiren mesleklerde bu sürecin başvurudan önce tamamlanması, takvim açısından belirleyicidir.
İkamet İzni ile Çalışma İzninin Kesişimi
Çalışma izni verildiğinde bu izin ikamet açısından da sonuç doğurabilir; ancak mevcut ikamet izninin türü ve süresi başvuruyu etkiler. Öğrenci, aile veya kısa dönem statülerinde çalışma imkânının kapsamı farklıdır. Statü değişikliği düşünülüyorsa, mevcut iznin bitiş tarihiyle başvurunun sonuçlanma süresi aynı takvimde izlenmelidir.
Ret Halinde İzlenecek Yol
- Ret gerekçesi yazılı olarak temin edilir ve tebliğ tarihi kayda geçirilir.
- Gerekçenin eksik belgeye mi yoksa esasa mı dayandığı ayrıştırılır.
- İdari itiraz yolu ve süresi kontrol edilir.
- Gerekli hâllerde idari yargı yoluna başvuru için dosya hazırlanır.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Meslek grubu, işverenin niteliği ve yabancının uyruğu uygulamayı değiştirebileceğinden, başvuru öncesinde dosyanızın bir hukukçu tarafından gözden geçirilmesi yararlı olacaktır.