Yabancıların çalışma izni başvurularında ret kararı, çoğu zaman kısa ve genel bir gerekçeyle bildirilir. YUKK ve 5901 sayılı Kanun ekseninde şekillenen bu alanda hak arama süreci teknik olarak açıktır; ancak izin türleri ve karar veren idareler farklı olduğu için başvurunun nereye yapılacağı sıkça karıştırılır. Bu rehber, ret kararından dava aşamasına giden yolu adım adım ele alır.
Kararı Veren İdareyi Doğru Saptamak
Yabancıya ilişkin kararlar tek bir merciden çıkmaz. Çalışma izni ve uzatma talepleri çalışma alanından sorumlu bakanlık tarafından karara bağlanırken; ikamet izni, sınır dışı etme ve idari gözetim gibi kararlar göç idaresi teşkilatı tarafından tesis edilir. Vatandaşlık başvuruları ise ayrı bir süreç içinde yürütülür. Dava dilekçesinde davalı idarenin hatalı gösterilmesi, dosyanın esasa girmeden gecikmesine yol açar; bu nedenle ilk iş, ret yazısının antetinden ve imza bloğundan kararı tesis eden idarenin belirlenmesidir.
Ret Gerekçesini Açmak
- İşyerine ilişkin sayısal ve mali kriterlerin sağlanmadığı gerekçesi
- Yabancının eğitim durumu veya mesleki yeterliliğinin işle uyumsuz görülmesi
- Başvuru evrakında eksiklik veya süresi geçmiş belge bulunması
- Yabancının kayıtlarına ilişkin idari değerlendirme
- İş sözleşmesi ile beyan edilen görev tanımı arasındaki tutarsızlık
Gerekçe belirsizse, dava öncesinde bilgi edinme yoluyla dayanak bilgi ve belgelerin istenmesi, iddianın somutlaştırılmasını sağlar.
İdari Başvuru Aşaması Atlanmamalı
Mevzuat, çalışma izni kararlarına karşı idareye yapılacak itiraz yolunu öngörmektedir. Bu aşama süreye tabidir ve kullanılması, dava açma süresini yönetmek bakımından da önem taşır. İtirazın süresinde ve gerekçeli biçimde yapılmaması, sonraki aşamada aynı iddiaları ileri sürmeyi zorlaştırır. İtiraz dilekçesinde ret gerekçesinin her bir bendine karşılık gelen belge sırayla sunulmalıdır.
Dava Aşamasında Dikkat Edilecekler
- Ret veya itirazın reddi kararının tebliğ tarihi belgelenerek dava açma süresi hesaplanır.
- Yetkili idare mahkemesi, işlemin niteliği ve davalı idarenin bulunduğu yer ölçütleriyle belirlenir.
- Yürütmenin durdurulması talebi, doğacak somut zarar açıklanarak dava dilekçesinde ileri sürülür.
- Yabancının ülkedeki hukuki statüsünün sürüp sürmediği ayrıca değerlendirilir.
- Aynı yabancı hakkında başka bir idari işlem varsa, dosyalar arasındaki bağ açıklanır.
Sık Yapılan Merci Hatası
Çalışma izni reddine karşı adli yargıda dava açılması veya iş mahkemesine başvurulması, uygulamada görülen en tipik hatadır. İdari işlemden kaynaklanan bu uyuşmazlık idari yargının görev alanındadır; yanlış yargı koluna açılan dava görev yönünden reddedilir ve bu süreçte dava açma süresi eriyebilir.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır. İzin türü ve yabancının statüsü sonucu doğrudan etkilediğinden, ret kararı elde edildikten hemen sonra bir hukukçuyla değerlendirme yapılması önerilir.