Çalışma izni başvurusunun reddi, çoğu zaman işveren ile yabancı çalışanı aynı anda etkiler. Ret yazısı elde edildiğinde ilk yapılması gereken, gerekçenin hangi kategoriye girdiğini belirlemektir: belge eksikliği mi, kriter uyuşmazlığı mı, yoksa güvenlik değerlendirmesi mi. Bu ayrım yapılmadan yazılan itiraz metni, aynı ret gerekçesiyle geri döner.
Ret gerekçesini kategorilere ayırmak
Uygulamada ret kararları genellikle üç başlıkta toplanır. Birincisi, istihdam ölçütlerine ilişkin değerlendirmedir. İkincisi, sunulan evrakın eksik veya usulüne uygun olmamasıdır; diploma denkliği, apostil, yeminli tercüme gibi noktalar burada öne çıkar. Üçüncüsü ise ilgili birimlerden gelen olumsuz görüştür. Yalnızca ikinci gruptaki ret kararları, eksiklik giderilerek kısa sürede aşılabilecek niteliktedir.
İdari itiraz basamağı
Ret kararına karşı, kararın tebliğinden itibaren mevzuatta öngörülen süre içinde ilgili Bakanlığa itiraz edilebilir. İtiraz dilekçesinde ret gerekçesinin her bir kalemi ayrı başlık altında yanıtlanmalı ve eksik görülen belge itirazın ekinde sunulmalıdır. İtiraz süresi kaçırıldığında da idari yargı yolu kapanmaz; ancak süresinde yapılmış bir itiraz, dosyayı yargı aşamasına gitmeden çözme imkânı verdiği için genellikle daha hızlı sonuç üretir.
İkamet ile bağlantıyı ihmal etmemek
Çalışma izni ile ikamet izni birbirine bağlı yürür. Ret kararı sonrası mevcut ikamet durumunun ne olacağı ayrıca kontrol edilmelidir; YUKK kapsamındaki izin süresi dolmuşsa, çalışma izni itirazı sürerken ayrı bir ikamet başvurusu gerekebilir. Hakkında sınır dışı etme kararı verilen kişiler bakımından ise başvuru süresi çok kısadır ve bu başvurunun yapılması işlemin uygulanmasını etkiler. Bu takvim, çalışma izni itirazının takviminden bağımsız işler.
Dosyayı güçlendiren belgeler
- İşyerinin faaliyet, sigortalı sayısı ve mali duruma ilişkin güncel kayıtları.
- Yabancının mesleki yeterliliğini gösteren diploma, denklik ve deneyim belgeleri.
- İş sözleşmesi ve ücretin pozisyona uygunluğunu gösteren belge.
- Pasaport, önceki izinler ve giriş-çıkış kayıtları.
- Tercümesi yapılmış belgelerde tercümanın yetki belgesi ve onay şerhi.
Vatandaşlık planı yapanlar için not
5901 sayılı Kanun kapsamındaki başvurularda, kesintisiz ve mevzuata uygun ikamet süresi belirleyicidir. Çalışma izninde yaşanan bir kesinti, yıllar sonra bu hesabı etkileyebilir. Bu nedenle ret kararı sonrası oluşan boşluk dönemi, tarihleriyle birlikte kayıt altına alınmalı ve sonraki başvurularda açıklanabilir hâlde tutulmalıdır.
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır. Ret gerekçesi ve kişinin mevcut statüsü izlenecek yolu değiştirdiğinden, itiraz metnini göndermeden önce dosyanın hukuki incelemeden geçirilmesi uygun olur.