Türkiye'ye girişi engellenen yabancı için ilk soru genellikle aynıdır: yasağın sebebi nedir ve nereye başvurulur? Giriş yasağı kaydı farklı sebeplerle ve farklı sürelerle konulabildiğinden, itirazın da sebebe göre kurulması gerekir. Bu rehber, 6458 sayılı YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde izlenecek başvuru sırasını ele alır.
Önce Kaydın İçeriğini Öğrenmek
Yasağın dayanağı bilinmeden yazılan dilekçe çoğunlukla genel ifadelerle reddedilir. Kaydın hangi idari işleme dayandığı, hangi tarihte konulduğu ve süresinin ne olduğu öğrenilmelidir. Bu bilgi, yabancının kendisi veya vekâlet verdiği kişi tarafından göç idaresi birimlerinden talep edilebilir. Bilgi edinme başvurusu ve vekâletnameyle yapılan yazılı talep, sürecin ilk adımıdır.
Sebebe Göre Değişen Yollar
- Vize veya ikamet süresinin aşılmasına bağlı kayıtlarda idari para cezasının ödenmesi çoğu zaman kaldırma talebinin ön koşuludur.
- Sınır dışı etme kararına bağlı yasaklarda, bu karara karşı öngörülen özel ve kısa dava süresi esas alınır.
- Kamu düzeni ve güvenliği gerekçeli kayıtlarda idarenin takdir alanı geniştir; itirazda ölçülülük ve aile hayatı bağı öne çıkar.
- Sağlık veya belge eksikliğine dayalı kayıtlarda güncel belge sunulması tek başına sonuç doğurabilir.
İdari Başvuru ve Dava Sırası
Kural olarak önce kaydı koyan idareye kaldırma veya yeniden değerlendirme talebi yöneltilir. Talebin reddi ya da cevapsız bırakılması hâlinde idari yargıya başvurulur. İdari işlemlere karşı dava açma süresi tebliğ tarihinden itibaren işler ve idareye yapılan başvuru bu süre üzerinde etkili olabilir; ancak sınır dışı etme kararı gibi bazı işlemlerde daha kısa özel süreler öngörülmüştür. Bu nedenle elinizdeki tebliğ evrakında yazan süre mutlaka esas alınmalıdır.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
Türkiye ile kurulmuş bağın somut biçimde gösterilmesi, takdir yetkisinin denetiminde belirleyici olabilir. Aile birliğine ilişkin nüfus kayıtları, çocukların eğitim belgeleri, çalışma izni ve vergi kayıtları, taşınmaz mülkiyeti ve önceki yasal ikamet geçmişi dosyaya eklenmelidir. Bu belgelerin yeminli tercümesi ve gerekiyorsa apostil şerhi olmadan sunulması, itirazın esasa girilmeden değerlendirilmesine yol açabilir.
Sık Yapılan Usul Hatası
Yabancının yurt dışında bulunması nedeniyle tebligatın ulaşmaması, sürenin işlemediği anlamına gelmez. Bu yüzden Türkiye'de tebligata elverişli bir adres ve vekil bildirilmesi, süre kaybını önlemenin en pratik yoludur. Ayrıca yürütmenin durdurulması talebinin dava dilekçesinde açıkça ve gerekçeli biçimde yazılması gerekir.
Bu rehber genel bilgilendirme amacı taşır; yasağın dayanağı, kodu ve süresi sonuca doğrudan etki ettiğinden, dosyanızın kendi koşullarına göre hukuki değerlendirme yapılması önerilir.