Çalışma izni süreçlerinde sorunların önemli bölümü, başvurunun içeriğinden değil zamanlamasından doğar. İzin süresi, ikamet statüsünün süresi ve iş ilişkisinin süresi birbirinden bağımsız takvimlerde ilerlediğinden, bu takvimlerden biri kaydığında diğerleri de etkilenir. YUKK'un ikamete ilişkin düzeni ile 5901 sayılı Kanun kapsamındaki statü değerlendirmeleri, bu takvimlerin kesiştiği noktalarda devreye girer.
Üç Takvimi Aynı Tabloda Tutmak
Uygulamada en işe yarar araç, izin bitiş tarihi, ikamet belgesi geçerlilik tarihi ve iş sözleşmesinin süresini yan yana gösteren tek bir çizelgedir. Uzatma başvurusu için öngörülen zaman aralığı bu çizelge üzerinden geriye doğru hesaplanır; böylece belge temininin uzadığı hâllerde bile son ana sıkışmadan hareket edilebilir. Çizelgeye ayrıca pasaport geçerlilik tarihi de eklenmelidir, çünkü izin süresi buna bağlı olarak sınırlanabilir.
İşveren Tarafında Toplanacak Kayıtlar
Başvurunun dayanağı iş ilişkisidir; bu nedenle işverene ait kayıtların güncel ve tutarlı olması gerekir. İş sözleşmesi, görev tanımı, ücret bilgisi, işyerinin faaliyet konusuna ilişkin kayıtlar ve varsa mesleki yeterlilik belgeleri birbiriyle uyumlu olmalıdır. Sözleşmedeki görev tanımı ile başvuruda bildirilen meslek arasındaki fark, tek başına eksiklik gerekçesine dönüşebilir.
Uzatma Başvurusunda Zamanlama
Uzatma başvuruları, izin devam ederken belirlenen aralıkta yapılmalıdır. Bu aralık kaçırıldığında başvuru yeni bir başvuru gibi değerlendirilebilir ve aradaki boşluk çalışma bakımından sorun doğurur. Bu nedenle uzatma dosyası, izin bitiş tarihinden çok önce hazırlanmalı; yabancı ülkeden temin edilecek belgelerin tercüme ve tasdik süreleri hesaba katılmalıdır.
Delil Eksikliğinin Somut Sonuçları
- Başvuru ve eksiklik yazışmalarının tarihlerinin kayıt altına alınmaması
- Diploma ve deneyim belgelerinin tasdik zincirinin tamamlanmaması
- Görev tanımı ile fiilî çalışmanın farklı olduğunun anlaşılması
- İkamet belgesinin süresi dolduğu hâlde yenileme kaydının bulunmaması
- İşveren nezdindeki değişikliklerin (unvan, adres, faaliyet) bildirilmemesi
Ret veya İptal Hâlinde İzlenecek Yol
- Karar ve tebliğ evrakı tarihiyle birlikte dosyalanır.
- Ret gerekçesindeki her başlık için karşılık gelen belge belirlenir.
- Temin edilemeyen belgeler yerine aynı olguyu gösteren kayıtlar hazırlanır.
- İdari başvuru ile dava yolu arasındaki tercih, süre çizelgesine göre yapılır.
- Bu arada çalışma ve ikamet durumunun hukuka uygunluğu ayrıca takip edilir.
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir. Meslek grubu, işverenin durumu ve mevcut statü sonucu doğrudan etkilediğinden, başvuru veya itiraz öncesinde dosyanızın ayrıca değerlendirilmesi tavsiye edilir.