Yabancıların çalışma izni süreçlerinde dosyalar çoğunlukla esastan değil takvimden kaybedilir. İzin süresinin bitimi, uzatma başvurusunun zamanı ve ret kararına itiraz süresi birbirine bağlı zincir halkalarıdır; birinin kaçırılması diğerlerini de işlevsiz bırakır.
İkamet ve Çalışma İzni İlişkisini Doğru Kurun
Yabancının Türkiye'de bulunma statüsü 6458 sayılı YUKK çerçevesinde, çalışma yetkisi ise uluslararası işgücü mevzuatı çerçevesinde ele alınır. Geçerli çalışma izni ikamet izni yerine geçebildiğinden, iznin sona erdiği tarih aynı anda birden fazla sonucu tetikler. Vatandaşlık başvurusu planlanıyorsa 5901 sayılı Kanun bakımından kesintisiz ikamet süresinin nasıl hesaplandığı da baştan gözetilmelidir.
Takvimi Üç Ayrı Kolona Bölün
- İzin süresi: başlangıç ve bitiş tarihleri, uzatma başvurusunun yapılabileceği aralık
- Bildirim yükümlülükleri: işten ayrılma, iş yeri veya unvan değişikliği gibi hâllerde yapılacak bildirimlerin süresi
- İtiraz süreleri: ret veya iptal kararının tebliğinden itibaren işleyen idari ve yargısal başvuru süreleri
Bu üç kolon tek takvimde tutulmadığında, uzatma başvurusu yapılırken itiraz süresinin dolduğu ya da bildirim yapılmadığı için iznin iptal edildiği görülür.
Ret Kararı Geldiğinde İzlenecek Sıra
- Karar metnindeki ret gerekçesi kalem kalem ayrıştırılır; eksik belge mi, esasa ilişkin değerlendirme mi olduğu belirlenir.
- Tebligatın tarihi ve usulü kontrol edilir; süre bu tarihe göre hesaplanır.
- İdareye yapılacak başvuruyla eksikliğin giderilmesi mümkünse, bu yol dava süresini gözeterek işletilir.
- İdari işlemin iptali için yetkili idare mahkemesinde dava açılır; genel kural, işlemin tebliğinden itibaren altmış gün içinde dava açılmasıdır.
- Sınır dışı işlemi gibi ayrı süre ve usule tabi kararlar bakımından, karar metninde gösterilen özel süre esas alınır.
Usule Aykırı İşlemin En Sık Görülen Biçimleri
Uygulamada dosyayı zayıflatan hatalar; belgelerin usulüne uygun tercüme ve tasdikinin yapılmaması, yurt dışından temin edilen evrakın geçerlilik süresinin dolması ve başvuru sahibinin adres beyanının güncellenmemesidir. Adres güncel değilse tebligat geçerli sayılabilir ve itiraz süresi kişi haberdar olmadan tükenir. İdareye yapılan başvurunun dava süresini durdurup durdurmadığı ise başvurunun türüne göre değişir; bu ayrım gözetilmeden yapılan bekleme, hak düşürücü sonuç doğurabilir.
Dilekçeyi Belgeyle Eşleştirin
İptal davası dilekçesinde her iddia bir belgeye bağlanmalıdır. İşverenin faaliyet alanı, istihdam yapısı, yabancının nitelikleri ve pozisyonun gerekleri arasındaki bağlantı somut biçimde kurulmalı; ret gerekçesinde belirtilen kriterlerin dosyada karşılığının bulunduğu gösterilmelidir. Genel ifadelerle yazılan dilekçeler, idarenin takdir yetkisi karşısında sonuç doğurmakta zorlanır.
Bu açıklamalar genel bilgi niteliğindedir. Başvurunun türü, yabancının statüsü ve karar metnindeki gerekçe izlenecek yolu değiştirebileceğinden, tebligatı aldığınız gün hukuki değerlendirme almanız süre kaybını önler.