Türkiye’ye girişte kapıdan çevrilen ya da vize başvurusu reddedilen yabancılar için asıl mesele, işlemin dayanağının ne olduğudur. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında uygulanan giriş yasağı ve sisteme işlenen tahdit kayıtları, farklı sebeplere dayanabilir; sebebe göre başvurulacak idari yol ve dava süresi de değişir. Bu rehber, doğru belgeyi doğru mercie zamanında sunmaya odaklanır.
Kaydın Türünü ve Sebebini Öğrenmek
İlk adım, hakkında işlem yapılan kişinin kaydının hangi sebeple oluşturulduğunun öğrenilmesidir. Vize ihlali veya izin süresini aşarak kalma, kamu düzeni ve güvenliği gerekçesi, sağlık kaydı, bulaşıcı hastalık, geçim kaynağı yetersizliği ya da idari para cezasının ödenmemiş olması gibi birbirinden çok farklı sebepler söz konusu olabilir. Sebep bilinmeden hazırlanan başvuru dilekçesi, sonucu değiştirmeyen genel bir metinden ibaret kalır.
Belge Listesi
- Pasaport ve tüm giriş çıkış damgalarının okunaklı kopyası.
- Varsa ikamet izni, çalışma izni ve uzatma başvurularına ilişkin belgeler.
- Sınırda düzenlenen tutanak, tebliğ belgesi veya ret formunun aslı ya da fotoğrafı.
- Ödenmiş idari para cezalarına ait makbuzlar.
- Türkiye’deki aile bağını gösteren nüfus kayıtları, evlilik belgesi, çocukların okul kayıtları.
- Yatırım, şirket ortaklığı veya taşınmaz mülkiyeti varsa bunları gösteren güncel kayıtlar.
- Sağlık gerekçeli kayıtlarda güncel ve yetkili sağlık kuruluşundan alınmış rapor.
İdari Başvuru mu, Dava mı
Kayıt idari bir işleme dayandığından, kaldırılması için önce ilgili idareye başvurulması mümkündür. Bu başvurunun cevapsız bırakılması ya da reddi hâlinde idare mahkemesinde iptal davası açılır. Burada kritik olan, idari başvurunun dava açma süresini nasıl etkilediğidir: usulüne uygun yapılan başvuru süreyi durdurur, ancak idarenin cevap vermemesi hâlinde sürenin yeniden işlemeye başladığı an doğru hesaplanmalıdır. İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki genel dava açma süresi kaçırıldığında, işlem hukuka aykırı olsa bile esas incelemesi yapılmaz.
Sınır Dışı Kararı Ayrı Bir Rejime Tabidir
Sınır dışı etme kararına karşı öngörülen dava süresi, genel idari dava süresinden çok daha kısadır ve bu davada verilen karar bakımından farklı bir usul işler. Bu nedenle elinizdeki belgenin bir giriş yasağı bildirimi mi yoksa sınır dışı etme kararı mı olduğu, tebliğ tarihi ile birlikte ilk günden netleştirilmelidir.
Yasak Sürerken İzlenebilecek Yol
- Meşruhatlı vize talebiyle konsolosluk başvurusu yapılabilir; gerekçe belgeyle desteklenmelidir.
- Ödenmemiş ceza varsa önce ödeme yapılarak sebep ortadan kaldırılır.
- Aile birliği veya sağlık gibi insani gerekçeler somut belgeye bağlanır.
- Vatandaşlık başvurusu düşünülüyorsa 5901 sayılı Kanun kapsamındaki şartlarla kaydın ilişkisi ayrıca değerlendirilir.
Bu bilgiler genel bir çerçeve sunar; her yabancının kayıt geçmişi ve giriş sebepleri farklı olduğundan sonuç değişebilir. Tebliğ belgesini aldığınız gün hukuki destek almanız süre kaybını önler.