Giriş yasağı (tahdit kodu) çoğu zaman kişiye bir tebligatla değil, sınır kapısında ya da bir başvurunun reddiyle öğrenilir. Bu nedenle 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamındaki uyuşmazlıklarda en kritik mesele, dava süresinin ne zaman işlemeye başladığıdır. Aşağıdaki kontrol listesi, 5901 sayılı Kanun kapsamındaki vatandaşlık başvurularını da etkileyen bu kayıtların iptali sürecinde zaman kaybını azaltmaya yöneliktir.
Önce Kodun Türünü ve Sebebini Tespit Edin
Tahdit kodları tek tip değildir. Kimi kod kamu düzeni ve güvenliği gerekçesine, kimi vize/ikamet ihlaline, kimi ise sağlık veya harç ödenmemesi gibi tamamen giderilebilir bir sebebe dayanır. Ödenmemiş bir bedelden kaynaklanan kayıt idari yoldan kapatılabilirken, güvenlik gerekçeli kayıtta yargı yolu neredeyse zorunludur. Bu ayrım yapılmadan yazılan dilekçe, doğru mercie gitse bile boş çıkar.
Süre Nereden Başlar?
- Karar usulüne uygun tebliğ edilmişse, süre tebliğ tarihinden itibaren işler.
- Tebligat yapılmamış, kişi kaydı fiilen öğrenmişse, öğrenme tarihinin belgelenmesi gerekir: sınır kapısı tutanağı, ret yazısı, sistem çıktısı.
- Bilgi edinme veya idari başvuru yapılması, dava süresini her durumda yeniden başlatmaz; bu yüzden başvuru ile dava takvimi paralel yürütülmelidir.
- Yurt dışındaki kişi adına yürütülen işlerde vekâletnamenin apostilli ve tercümeli hazırlanması günler alır; bu süre baştan hesaba katılmalıdır.
Yürütmenin Durdurulması Talebi Neden Baştan Yazılmalı
İptal davasında kararın uygulanması kendiliğinden durmaz. Aile birliği, süregelen tedavi, öğrenim ya da devam eden bir ticari faaliyet gibi telafisi güç sonuçlar somut belgeyle ortaya konmazsa, talep soyut kalır. Yürütmenin durdurulması istemi dava dilekçesiyle birlikte ve gerekçeli sunulmalıdır; sonradan verilen ek dilekçeyle aynı etki her zaman sağlanamaz.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
- Türkiye'deki aile bağını gösteren nüfus kayıtları, evlilik belgesi, çocukların okul kayıtları.
- İkametin geçmişteki düzenli seyrini gösteren izin belgeleri ve giriş–çıkış dökümü.
- Kamu düzeni gerekçesi ileri sürülmüşse, hakkında verilmiş kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya beraat kararı gibi lehe adli belgeler.
- Sağlık gerekçesi varsa, güncel tarihli resmî sağlık raporu.
Sık Yapılan Usul Hataları
Kararı veren idarenin yanlış gösterilmesi, husumetin hatalı yöneltilmesi ve dilekçede yalnızca mağduriyet anlatılıp hukuka aykırılık sebeplerinin yazılmaması en yaygın hatalardır. Ayrıca kararın sebebi öğrenilmeden yazılan dilekçe, idarenin savunmasıyla birlikte tümüyle yeniden kurulmak zorunda kalır; bu da savunma hakkını fiilen daraltır.
Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir. Kişinin statüsü, kaydın dayanağı ve bulunduğu ülke süreci baştan değiştirebileceğinden, kaydı öğrendiğiniz gün dosyanızı bir hukukçuyla değerlendirmeniz süre riskini belirgin biçimde azaltır.