Giriş yasağı çoğu zaman havalimanı pasaport kontrolünde ya da yeni bir ikamet izni başvurusunda fark edilir. Bu noktada kaybedilen zamanın büyük bölümü, dosyanın hukuken zayıf olmasından değil, talebin baştan yanlış makama yöneltilmesinden kaynaklanır. Aşağıdaki kontrol listesi, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ekseninde, idari yargıya gitmeden önce hangi kapının çalınacağını netleştirmek için hazırlanmıştır.
Önce şerhi doğuran işlemi teşhis edin
Giriş yasağı tek bir işlem değildir; arkasında farklı idari kararlar bulunabilir. Sınır dışı etme kararının sonucu olarak konulmuş bir yasak ile vize ihlali, kamu düzeni gerekçesi veya sağlık/masraf kaynaklı bir kayıt aynı hukuki yola tabi değildir. Bu nedenle ilk adım, şerhin dayanağını ve kararı veren birimi (valilik il göç idaresi, ilgili bakanlık birimi veya sınır kapısı işlemi) yazılı olarak öğrenmektir. Dayanak belli olmadan yazılan her dilekçe, muhatabı yanlış seçme riskini taşır.
Sık görülen mercii karışıklıkları
- Sınır dışı etme kararına karşı yürütülecek yol ile idari gözetim kararına karşı başvurulacak yol aynı sanılır; oysa bunlar farklı yargısal makamlara aittir.
- Yasak kaydının kaldırılması talebi doğrudan mahkemeye taşınır, idareye başvurulmadığı için dosya usulden tıkanır.
- Yurt dışındaki yabancı, konsolosluğa yaptığı vize başvurusunun reddini giriş yasağının kaldırılması talebi zanneder.
- Vatandaşlık başvurusundaki olumsuz sonuç ile ikamet izni reddi tek dosyada birleştirilir; iki işlemin muhatabı ve süresi farklıdır.
Dilekçe yazılmadan yapılacak dört doğrulama
- Tebligatın kime, hangi adrese ve hangi tarihte yapıldığını belgeleyin; sürenin başlangıcı buradan hesaplanır.
- Kayıt sisteminde görünen şerhin türünü ve süresini idareden yazılı olarak isteyin.
- Aile bütünlüğü, uzun süreli ikamet, çalışma izni gibi kişisel bağları gösteren belgeleri tek klasörde toplayın.
- Talebinizi ölçülebilir yazın: kaldırma mı, süre kısaltma mı, yoksa istisnai giriş izni mi istiyorsunuz.
İdari yargı aşamasına geçerken kurgu
İdari işleme karşı dava açıldığında inceleme, işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve amaç yönlerinden hukuka uygunluğu üzerinden yürür. Giriş yasağı dosyalarında en verimli tartışma alanı çoğunlukla sebep ve ölçülülük unsurudur: idarenin dayandığı olgu gerçekten var mı, var ise uygulanan tedbir kişisel ve ailevi durumla orantılı mı. Yürütmenin durdurulması talebi de bu çerçevede, somut ve telafisi güç zarar anlatımıyla desteklenmelidir.
Süre yönetimi
Dava açma süreleri idari yargıda kesindir ve yanlış makama yapılan başvuru her zaman süreyi korumaz. Bu nedenle idareye başvuru ile yargı yoluna gitme takvimi aynı tabloda, ayrı satırlarda izlenmelidir. Yurt dışından yürütülen dosyalarda vekâletnamenin apostil ve tercüme süreci de bu takvime eklenmelidir.
Buradaki değerlendirmeler genel nitelikte olup her yabancının statüsü, ülkesi ve işlem geçmişi sonucu değiştirebilir. Kendi dosyanız için adım atmadan önce belgelerinizle birlikte hukuki görüş almanız yerinde olur.