Türkiye'ye giriş yasağı çoğu zaman havalimanında öğrenilir. Yolcuya kısa bir bilgi verilir, işlem hızla tamamlanır ve geriye hangi merciye, ne kadar süre içinde başvurulacağı sorusu kalır. Bu belirsizlik, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamındaki dosyalarda en çok hak kaybına yol açan noktadır.
Önce Kaydın Niteliği Belirlenmelidir
Giriş yasağı tek tip değildir. Vize veya ikamet ihlaline, kamu düzeni ve güvenliği değerlendirmesine, sağlık gerekçesine ya da idari para cezasının ödenmemesine dayanan kayıtlar birbirinden farklı sonuçlar doğurur. Bazı kayıtlar borcun ödenmesiyle ortadan kalkabilirken, bazıları için idari işlemin kendisinin hukuka uygunluğunun tartışılması gerekir. Bu nedenle ilk adım, yasağın dayanağını ve süresini yazılı olarak öğrenmektir.
İdari Başvuru ile Dava Arasındaki Tercih
İdareye yapılan başvuru, sonuç alınabildiğinde en hızlı yoldur; ancak başvurunun cevapsız kalması veya reddi ihtimaline karşı dava süresi paralel olarak izlenmelidir. İdari işlemlere karşı iptal davasının açılacağı süre 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda düzenlenmiştir ve idareye başvuru yapılması hâlinde sürenin nasıl işleyeceği ayrıca hesaplanır. Sınır dışı etme kararı gibi özel olarak daha kısa süreye bağlanmış işlemler ise genel süre kuralına göre değil, kendi özel rejimine göre değerlendirilir.
Dosyaya Konulacak Belgeler
- Sınırda düzenlenen tutanak veya bilgilendirme formunun örneği
- Pasaport giriş-çıkış kayıtları ve varsa önceki ikamet izinleri
- Yasağın dayanağı olduğu belirtilen ceza, borç veya ihlale ilişkin belgeler
- Türkiye'deki aile bağı, çalışma veya öğrenim durumunu gösteren kayıtlar
- Vekâletname ve tebligata esas adres bilgisi
Tebligat Nerede Yapılacak?
Yurt dışındaki bir kişi bakımından en kritik teknik ayrıntı tebligattır. Bildirimin nereye ve kime yapılacağı önceden belirlenmezse, süre işlemeye başlar ancak ilgili kişi bundan haberdar olmaz. Vekile tebligat yapılmasını sağlayacak düzenlemenin başvurunun ilk anında kurulması, sonradan telafisi güç kayıpları önler.
Uzlaşma Değil, Sıralama Meselesi
Bu tür dosyalarda taraflar arasında bir uzlaşma kurumu bulunmaz; asıl karar, idari çözüm ile yargı yolu arasındaki sıralamaya ilişkindir. Borca veya idari para cezasına dayalı bir kayıt söz konusuysa ödeme ve kaydın kaldırılması talebi hızlı sonuç verebilir. Buna karşılık kamu düzeni değerlendirmesine dayanan kayıtlarda idari başvurunun tek başına yeterli olmaması sık görülür; bu hâlde dava süresi kaçırılmadan hareket edilmelidir. İki yolu birlikte yürütmek, ikisinden birini seçmekten daha güvenlidir.
Bu açıklamalar genel niteliktedir. Yasağın dayanağı, süresi ve kişinin statüsü sonucu doğrudan etkilediğinden, başvurudan önce dosyanın bir hukukçu tarafından incelenmesi yerinde olur.