Sınır kapısında öğrenilen bir giriş yasağı, çoğu zaman yıllar önce yapılmış bir işlemin sonucudur. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Kanun çerçevesinde yürüyen bu süreçte belirleyici olan, yasağın kaynağının ve uygulanan sürenin doğru tespit edilmesidir. Kaynağı bilinmeden yazılan dilekçe, genellikle genel ifadelerde kalır ve sonuç doğurmaz.
Dilekçeden Önce: Kaydın Kaynağını Öğrenmek
Giriş yasağı; vize ihlali, çalışma izni bulunmadan çalışma, kamu düzeni gerekçesi, sağlık veya mali yükümlülüklerin yerine getirilmemesi gibi farklı sebeplere dayanabilir. Her sebebin süresi, kaldırılma koşulu ve muhatap idaresi farklıdır. Bu nedenle ilk adım, yabancı ya da vekili aracılığıyla ilgili idareye başvurup kaydın dayanağını ve tarihini öğrenmektir. Kayda esas borç veya ceza varsa, ödenmesi tek başına yasağı kaldırmaz; kaldırma talebinin ayrıca yapılması gerekir.
Süre Ne Zaman Başlar?
Yasak süresi genellikle ülkeden çıkış tarihinden itibaren hesaplanır; işlemin yapıldığı tarihten değil. Kişi ülkede kalmaya devam ettiği sürece sayaç işlemeyebilir. Dava açma süresi bakımından ise başlangıç, kararın usulüne uygun tebliğ edildiği tarihtir. Tebligat yapılmamış, kişi durumu ancak sınırda öğrenmişse, öğrenme tarihinin belgelenmesi savunmanın merkezine yerleşir; havayolu kaydı, sınır kapısı tutanağı ve pasaport işlem kayıtları bu amaçla toplanır.
Sınır Dışı Kararı Ayrı, Yasak Kaydı Ayrı
Sınır dışı etme kararı kendi özel ve çok kısa süresine tabidir; bu karara karşı yapılacak başvuru, idari gözetim uygulanan hallerde ayrıca aciliyet taşır. Giriş yasağı ise buna bağlı olarak doğsa bile ayrı bir idari işlemdir ve ona karşı yürütülecek süreç bağımsız işler. İki işlemi tek dilekçede birleştirmek, sürelerin farklı olması nedeniyle risk yaratır.
Başvuru Dosyasında Bulunması Gerekenler
- Pasaport ve giriş-çıkış kayıtları
- Varsa ikamet izni, çalışma izni ve başvuru evrakı
- Yasağa dayanak yapılan işleme ilişkin tutanak veya karar örneği
- Türkiye'deki aile bağı, eğitim ya da ticari faaliyeti gösteren belgeler
- Ödenmiş ceza ve harçlara ilişkin dekontlar
Ölçülülük Tartışmasını Kurmak
Aile birliği, küçük çocuğun üstün yararı ve kişinin ülkedeki yerleşik bağları, yasağın süresi ile ulaşılmak istenen amaç arasındaki dengeyi tartışmaya açan başlıklardır. Bu iddiaların soyut biçimde değil, nüfus kayıtları, okul belgeleri ve ikamet geçmişiyle desteklenmesi gerekir.
Yukarıdaki açıklamalar genel bilgi amaçlıdır; yasağın türü ve kişinin statüsü izlenecek yolu değiştirir. Süreler kısa ve mercii farklı olduğundan, kaydı öğrenir öğrenmez konuya hâkim bir hukukçuyla çalışmak yerinde olacaktır.