Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanılması sürecinde dosyalar, çoğunlukla yatırımın niteliğinden değil, aşamalar arasındaki zamanlama uyuşmazlığından dolayı aksar. 5901 sayılı Kanun ve YUKK çerçevesinde yürüyen bu süreçte uygunluk belgesi, ikamet izni ve vatandaşlık başvurusu birbirini izleyen ancak farklı sürelere tabi halkalardır. Bir halkadaki gecikme, diğerinin geçerliliğini etkileyebilir.
Zaman Çizelgesini Baştan Kurmak
Başvuru sahibinin ilk yapması gereken, bütün aşamaları tek bir çizelgede toplamaktır. Yatırımın gerçekleştiği tarih, ilgili bakanlık biriminden alınacak uygunluk belgesinin tarihi, ikamet izninin başlangıç ve bitiş tarihleri ile vatandaşlık başvurusunun yapıldığı tarih aynı tabloda görülmelidir. Bu tablo olmadan yapılan başvurularda en sık karşılaşılan sorun, ikamet izninin süresi dolmuşken vatandaşlık dosyasının incelemede olmasıdır.
Yatırım Türüne Göre Değişen Belge Seti
- Taşınmaz yatırımında tapu kaydı, satış bedelinin banka kanalıyla ödendiğine ilişkin dekontlar ve tapuya konulan devir kısıtlaması şerhi
- Sermaye veya mevduat yolunda ilgili kuruluş yazıları ve tutarın kalış süresine ilişkin taahhütler
- İstihdam yoluna dayanan başvurularda sigortalı kayıtları ve bunların kesintisizliğini gösteren belgeler
- Bütün yollarda döviz alım belgesi ve ödeme zincirinin kesintisiz izlenebilirliği
Aile Bireyleri Bakımından Ayrı Kontrol
Eş ve çocuklar bakımından başvurunun kapsamı ayrıca değerlendirilmelidir. Evlilik ve doğum belgelerinin yabancı ülkede düzenlenmiş olması hâlinde apostil veya konsolosluk onayı ile yeminli tercüme zinciri tamamlanmalıdır. Reşit olmayan çocuklarda diğer ebeveynin muvafakatine ilişkin belgenin şekil şartları da önceden kontrol edilmelidir; bu belgenin eksikliği dosyanın tamamını bekletir.
Eksiklik Bildirimi ve Ret Kararı
İdare, eksik görülen belgeler için süre vererek tamamlama isteyebilir. Bu bildirime verilen cevabın süresi içinde ve talep edilen belgenin tam karşılığıyla sunulması gerekir; kısmi cevaplar çoğu zaman yeni bir eksiklik yazışması doğurur. Başvurunun reddi hâlinde ise izlenecek yol idari yargıdır ve dava açma süresi ret kararının tebliğinden itibaren işler. Ret gerekçesinin hangi belgeye veya hangi koşula dayandığı, dava dilekçesinin ekseni olacaktır.
Dava Aşamasında Öne Çıkan Başlıklar
- Ret gerekçesinin somut belgeyle karşılanması ve idareye sunulmuş belgelerin tarihleriyle gösterilmesi
- Yatırım koşulunun ihlal edildiği iddiasına karşı kısıtlama şerhi ve elde tutma süresine ilişkin kayıtların sunulması
- İkamet izni süresi bakımından oluşan boşluğun hangi işlemden kaynaklandığının açıklanması
- İşlemin yürütülmesinin durdurulması talebinin gerekçelendirilmesi
Yukarıdaki bilgiler genel yönlendirme amaçlıdır; yatırım türü, uyruk ve önceki başvuru geçmişi süreci farklılaştırabilir. Süre ve belge zinciri birbirine bağlı olduğundan, başvuru dosyası oluşturulmadan önce bir hukukçuyla planlama yapılması gecikmelerin önüne geçer.