Türkiye'ye giriş yasağı (tahdit kodu) uygulanan yabancılar çoğu zaman kararın varlığını sınır kapısında ya da vize başvurusu reddedildiğinde öğrenir. Bu gecikme, dava süresinin ne zaman başladığı tartışmasını doğurur ve süre yönünden hak kaybı, yasağın kendisinden daha büyük bir engele dönüşür.
Yasağı Kim Koyar, Neye Dayanır?
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK), giriş yasağı ve sınır dışı etme kararlarının idari makamlarca alınmasını düzenler. Yasak; vize ihlali, ikamet izninin süresi içinde uzatılmaması, kamu düzeni gerekçesi veya adli süreçler gibi farklı sebeplere dayanabilir. Sebep bilinmeden yapılan başvuru, kararın hangi noktasına yöneldiğini gösteremez. Bu nedenle ilk adım, kayda işlenen kodun ve dayanağının öğrenilmesidir; bu bilgi il göç idaresi müdürlüğüne yapılacak başvuru ile talep edilebilir.
Görev ve Yetki: İdari Yargı
Giriş yasağı ve buna bağlı işlemler idari işlem niteliğindedir; iptali için idari yargıya başvurulur ve yargılama usulü İYUK'a tabidir. Yetkili yer mahkemesi, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer üzerinden belirlenir. Sınır dışı etme kararlarına karşı öngörülen dava yolu ise genel idari dava düzeninden ayrılır: bu kararlar için kanunda özel ve kısa bir başvuru süresi ile ayrı bir inceleme rejimi öngörülmüştür. Dolayısıyla "giriş yasağı" ile "sınır dışı kararı" aynı dilekçede aynı usulle ele alınamaz.
Sürenin Başlangıcı ve Tebligat Gerçeği
İdari dava süresi, işlemin yazılı bildiriminden itibaren işler. Yabancı kişi yurt dışındaysa, tebligatın kendisine ulaşmadığı ya da bilinen adrese yapıldığı hâller sık görülür. Bu durumda öğrenme tarihinin ispatı önem kazanır: sınırda düzenlenen belge, konsolosluk yazısı veya elektronik başvuru reddine ilişkin kayıt, öğrenme anını gösteren delillerdir. Bu belgeler saklanmazsa, idarenin "süre geçmiştir" itirazına karşı söylenecek somut bir şey kalmaz.
Dosyayı Güçlendiren Belgeler
- Pasaport giriş-çıkış kayıtları ve önceki ikamet izni belgeleri.
- Türkiye'deki aile bağını gösteren nüfus ve evlilik kayıtları (5901 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular bakımından da önemlidir).
- Çalışma izni, öğrenim kaydı veya yatırım-mülkiyet belgeleri.
- Yasağın dayandığı iddia adli bir sürece ilişkinse, o sürecin sonucunu gösteren belge.
- Sağlık, eğitim veya aile birliği gibi orantılılık değerlendirmesini destekleyen belgeler.
Yurt Dışındayken Süreci Yürütmek
Kişi Türkiye dışındayken dava, düzenlenecek vekâletname ile takip edilebilir. Vekâletnamenin konsoloslukta ya da yabancı ülkede usulüne uygun düzenlenip apostil şerhiyle Türkiye'de kullanılabilir hâle getirilmesi, süre kaybının bir diğer kaynağıdır; bu işlem dava hazırlığıyla eş zamanlı başlatılmalıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir. Yasağın dayanağı ve kişisel durumunuz izlenecek yolu değiştirdiğinden, kod bilgisini öğrendikten sonra vakit kaybetmeden bir hukukçuya danışmanız yerinde olur.