Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurularında olumsuz sonuç çoğu zaman esasa ilişkin bir değerlendirmeden değil, dosyadaki belge zincirinin eksik ya da usulüne uygun düzenlenmemiş olmasından kaynaklanır. Bu nedenle ret kararıyla karşılaşan başvurucunun ilk işi, kararın hangi gerekçeye dayandığını ve bunun idari yargıda tartışılabilir bir konu olup olmadığını ayırt etmektir.
İşlem idaridir, denetimi de idari yargıdadır
Vatandaşlık başvurusunun reddi bir idari işlemdir ve bu işleme karşı idari yargıda iptal davası açılır. Dava, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer mahkemesinde görülür; başvurucunun ikamet ettiği il ile işlemi yapan idarenin bulunduğu il farklıysa yetki bakımından dikkatli olunmalıdır. Dava açma süresi tebliğden itibaren işlemeye başlar ve kaçırıldığında esasa girilmeden ret sonucu doğar. 5901 sayılı Kanun kapsamındaki başvurular ile YUKK kapsamındaki ikamet ve statü işlemleri farklı süreçler olduğundan, hangi işleme karşı dava açıldığı dilekçede net biçimde gösterilmelidir.
Belge listesinin klasik zayıf halkaları
- Yurt dışından getirilen belgelerde apostil veya konsolosluk onayının bulunmaması
- Yeminli tercümenin noter onayı olmadan sunulması
- Nüfus kayıt örneklerindeki isim yazımının pasaportla birebir örtüşmemesi
- Yatırımın kaynağını gösteren döviz hareketlerinin zincir hâlinde belgelenmemesi
- Taşınmaz alımında tapu şerhinin ve değerleme raporunun tarihsel sırasının bozulması
- Aile bireyleri için sunulan belgelerde geçerlilik süresinin dolması
Ret gerekçesini doğru okumak
Kararda yer alan gerekçe, dava stratejisini doğrudan belirler. Eksik belgeye dayanan bir ret ile idarenin takdir yetkisine dayanan bir ret aynı biçimde karşılanamaz. Belge eksikliği söz konusuysa eksikliğin başvuru tarihinde mevcut olmadığı ya da idarece tamamlatılması gerektiği yönünde bir tartışma kurulabilir. Takdir yetkisine dayalı retlerde ise değerlendirmenin hukuka ve amaca uygunluğu üzerinden ilerlenir. Gerekçe muğlaksa, öncelikle işlemin dayanağı olan bilgi ve belgelerin dosyaya getirtilmesi istenmelidir.
Yeniden başvuru mu, dava mı?
- Ret gerekçesi giderilebilir nitelikteyse, eksikleri tamamlayarak yeniden başvurmanın süresi ve maliyeti hesaplanır.
- Dava süresinin, yeniden başvuru beklenirken dolup dolmayacağı kontrol edilir.
- İki yolun aynı anda yürütülmesinin dosyada çelişki yaratıp yaratmayacağı değerlendirilir.
- Yatırımın devamlılığına ilişkin taahhütlerin süresi ayrı bir takvime bağlanır.
- Aile bireylerinin statüsünün ana başvurudan etkilenip etkilenmediği belirlenir.
Belgeyi sonradan üretmenin sınırı
İdari yargıda inceleme, kural olarak işlemin tesis edildiği andaki hukuki ve fiilî duruma göre yapılır. Bu nedenle başvuru tarihinden sonra düzenlenmiş bir belge, o tarihte var olan bir durumu kanıtlamıyorsa beklenen etkiyi doğurmaz. Belgelerin tarih sırasını başvurudan önce kurmak, sonradan telafi etmeye çalışmaktan çok daha güvenlidir.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; başvurunuzun türü ve ret gerekçesi sonucu değiştirebileceğinden, karar elinize ulaştığında vakit kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız önerilir.