Giriş yasağı çoğu zaman sınırda öğrenilen bir karardır ve kişi o anda ne kararın gerekçesini ne de süresini bilir. Oysa yasağın dayanağı ile süresi, izlenecek hukuki yolu tümüyle belirler.
Yasağın Kaynağını Tespit Etmek
Giriş yasağı tek bir sebepten doğmaz. YUKK kapsamında sınır dışı etme kararına bağlı olarak konulabileceği gibi, vize veya ikamet ihlali, kamu düzeni ve kamu güvenliği değerlendirmesi ya da genel sağlık gerekçesi de dayanak oluşturabilir. Yasağın hangi sebebe ve hangi idari birimin işlemine dayandığı öğrenilmeden yapılan başvurular sonuçsuz kalır. Bu nedenle ilk adım, ilgili valilik il göç idaresinden veya vekil aracılığıyla kayıt bilgisinin talep edilmesidir.
Süre Ne Zaman Başlar, Ne Zaman Biter
Yasağın süresi kararla belirlenir ve başlangıcı genellikle kişinin ülkeden çıkış tarihine bağlanır. Bu ayrım pratikte önemlidir: karar tarihini esas alarak süreyi hesaplayan kişi, yasağın bittiğini sanarak seyahat planı yapabilir ve sınırda ikinci kez geri çevrilebilir. Ayrıca ihlalin devam etmesi ya da yeni bir işlem tesis edilmesi hâlinde sürenin uzatılabildiği unutulmamalıdır.
İdari Yargı Yolu ve İtiraz
Sınır dışı etme kararına karşı öngörülen başvuru yolu ile giriş yasağının iptali için izlenecek yol birbirinden ayrıdır ve süreleri farklıdır. Sınır dışı kararına karşı kanunda öngörülen kısa süre içinde idare mahkemesine başvurulması gerekir; bu süre kaçırıldığında kararın icrası kolaylaşır. Giriş yasağı işleminin iptali talebi ise idari işlemin iptali davası olarak, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yerdeki idare mahkemesinde açılır. Dilekçede yalnızca mağduriyet anlatılmamalı, işlemin hangi yönüyle hukuka aykırı olduğu ve ölçülülük ilkesine aykırılığı somut verilerle gösterilmelidir.
Aile ve Vatandaşlık Boyutu
- Türk vatandaşı eş veya çocuk bulunması, aile hayatına saygı bakımından ayrı bir gerekçe oluşturur.
- İkamet izni başvurusu reddedilmişse bu ret işlemi de ayrıca dava konusu yapılabilir.
- 5901 sayılı Kanun kapsamındaki vatandaşlık başvurularında, giriş ihlalleri değerlendirmeyi etkileyebilir.
- Öğrenim, çalışma veya yatırım bağlantıları belgeyle desteklendiğinde ölçülülük tartışması güçlenir.
Yurt Dışından Takip Edilen Dosyada Tebligat
Kişi yurt dışındaysa kararların kendisine ulaşması gecikebilir; bu da sürelerin farkında olmadan tükenmesine yol açar. Türkiye de bir vekil tayin edilmesi ve tebligata elverişli adres bildirilmesi, sürelerin kontrol altında tutulması için pratik bir çözümdür. Vekaletnamenin yurt dışında düzenlenmesi hâlinde apostil ve tercüme gereklilikleri baştan planlanmalıdır.
Bu açıklamalar genel bilgi vermeyi amaçlar. Yasağın dayanağı ve kayıt türü her dosyada farklı sonuç doğurduğundan, seyahat planı yapmadan önce kayıt bilgisinin resmî yoldan öğrenilmesi ve hukuki değerlendirme alınması yerinde olur.