Türkiye\u2019ye giriş yapmak isteyen yabancının sınırda geri çevrilmesi ya da oturma izni başvurusunun beklenmedik biçimde reddedilmesi, çoğu zaman kayıtlara işlenmiş bir tahdit kodundan kaynaklanır. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu çerçevesinde bu kararlara itiraz mümkündür; ancak başvurunun hangi mahkemeye, hangi süre içinde ve hangi belgelerle yapılacağı doğru saptanmadığında dosya esasa girilmeden reddedilir.
Önce İşlemin Türü Belirlenmelidir
Yabancılar hukukunda karar türleri birbirine benzer görünse de usulleri ayrışır:
- Giriş yasağı kararı ile sınır dışı etme kararı farklı işlemlerdir ve dava süreleri aynı değildir.
- Sınır dışı etme kararına karşı yargı yolu, diğer idari işlemlere göre çok daha kısa ve özel bir süreye tabidir; bu sürenin genel idari dava süresiyle karıştırılması sık rastlanan bir hatadır.
- Oturma izni talebinin reddi, idari para cezası ve tahdit kodunun kaldırılması talebinin reddi ayrı ayrı dava konusu edilebilir.
Bu nedenle elde bulunan tebligatın hangi işleme ilişkin olduğu, dilekçe yazılmadan önce netleştirilmelidir.
Yetkili Mahkemenin Belirlenmesi
Uyuşmazlık idari yargının görev alanındadır ve idare mahkemesinde görülür. Yetki bakımından, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer belirleyicidir. Yabancının yurt dışında bulunması dava açmasına engel değildir; vekâletname yurt dışındaki temsilcilikler veya usulüne uygun düzenlenmiş belgelerle sağlanabilir. Vekâletnamenin şekil eksikliği, süresinde açılmış bir davayı dahi riske attığından ilk aşamada tamamlanmalıdır.
Başvuru Dosyasında Bulunması Gereken Belgeler
- Pasaport ve giriş-çıkış kayıtlarını gösteren belgeler.
- Kararın tebliğ edildiğini gösteren evrak; tebliğ tarihi süre hesabının başlangıcıdır.
- Tahdit kodunun dayanağına ilişkin bilgi talebine verilen yanıtlar.
- Türkiye ile bağı gösteren belgeler: aile birliği, evlilik kaydı, çalışma izni, öğrenim kaydı, taşınmaz kaydı.
- Varsa ceza soruşturması dosyasının akıbetine ilişkin belgeler; kovuşturmaya yer olmadığına dair karar ya da beraat kararı dosyada mutlaka yer almalıdır.
Yürütmenin Durdurulması Talebinin Önemi
İptal davası açılması, işlemin uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz. Aile birliğinin bozulması ya da eğitim ve çalışma hayatının kesintiye uğraması gibi telafisi güç sonuçlar doğuyorsa, yürütmenin durdurulması talebi dava dilekçesinde açıkça ileri sürülmeli ve bu sonuçlar somut belgeyle ortaya konulmalıdır. Soyut zarar iddiası bu talebin karşılanmasını güçleştirir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Tahdit kodunun türü, kararın tebliğ şekli ve yabancının statüsü hem süreyi hem de sunulacak belgeleri değiştirir; kararı öğrendiğiniz anda süre işlemeye başladığından, gecikmeksizin hukuki destek almanız önerilir.