Türkiye'ye giriş yasağı, çoğu zaman kişi sınır kapısında geri çevrildiğinde veya vize başvurusu reddedildiğinde fark edilir. Kararın varlığından geç haberdar olmak, dava süresi bakımından en büyük risktir. Bu rehber, giriş yasağı kararına karşı hangi idare mahkemesine gidileceğini ve tebligat gecikmesinin süreyi nasıl etkilediğini inceler.
Kararın Hukuki Niteliği
6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında verilen giriş yasağı, tek yanlı ve icrai bir idari işlemdir. Bu nitelik, uyuşmazlığın adli değil idari yargıda çözüleceği anlamına gelir. Yasak çoğunlukla başka bir işlemin sonucu olarak doğar: sınır dışı etme kararı, vize veya ikamet izni ihlali, kamu düzeni gerekçesi ya da harç ve ceza ödenmemesi. Bu nedenle dava dilekçesi yazılmadan önce, yasağın hangi işleme dayandığı ve hangi kodla kaydedildiği tespit edilmelidir; dayanak işlem farklıysa savunmanın ekseni de değişir.
Yetkili Mahkeme Nasıl Belirlenir?
İdari Yargılama Usulü Kanunu, yetkiyi kural olarak dava konusu işlemi yapan idari merciin bulunduğu yere bağlar. Uygulamada yasağın kaydedildiği il valiliği veya göç idaresi birimi bu bakımdan belirleyicidir. Sınır kapısında yapılan bir işlem söz konusuysa, o kapının bağlı olduğu yer esas alınır. Yanlış yer mahkemesine açılan dava yetkisizlikle sonuçlanır; dosya gönderilse dahi süre bakımından telafi edilemeyen gecikmeler doğabilir. 5901 sayılı Kanun kapsamındaki vatandaşlık başvurularına ilişkin işlemler ise ayrı bir değerlendirme gerektirir.
Süre ve Tebligat: En Kırılgan Nokta
İdari işlemlere karşı dava açma süresi, kural olarak yazılı bildirim tarihinden işlemeye başlar. Yurt dışında yaşayan bir yabancıya bildirim yapılması ise pratikte sorunludur: adres kaydı bulunmayabilir, tebligat yabancı ülke usullerine göre yapılmak zorunda kalabilir veya kişi Türkiye'deki eski adresine yapılan tebliği hiç görmeyebilir. Böyle durumlarda öğrenme tarihinin ne zaman gerçekleştiği belirleyici hâle gelir; kişinin sınırda geri çevrildiğine dair kayıt, havayolu şirketinin bildirimi veya konsolosluk yazısı öğrenme anını belgeleyebilir.
- Pasaporttaki giriş çıkış damgalarını ve sınırda düzenlenen tutanağı temin edin
- Vekâletnameyi, kişi yurt dışındaysa konsolosluk aracılığıyla düzenletmeyi planlayın
- Yasağın dayanağı işlemin bir örneğini idareden yazılı olarak isteyin
- Öğrenme tarihini gösteren her belgeyi tarihli biçimde saklayın
Dilekçede Yürütmenin Durdurulması Talebi
Giriş yasağı, aile birliği, çalışma hayatı ve eğitim bakımından süregelen bir etki doğurduğundan, dava dilekçesinde yürütmenin durdurulması talebinin ayrıca ve gerekçeli biçimde ileri sürülmesi önem taşır. Türkiye'de yaşayan eş veya çocukların varlığı, süregelen iş ilişkisi ya da sağlık durumu gibi somut veriler, telafisi güç zararın ortaya konmasında kullanılır. Genel ifadelerle yapılan talepler bu ölçütü karşılamakta zorlanır.
Bu metin genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Yasağın dayanağı ve kişinin statüsü sonucu doğrudan etkilediğinden, dava açmadan önce dosyanın hukuki incelemeden geçirilmesi tavsiye edilir.