Yabancılar hukukunda en çok karıştırılan konulardan biri, giriş yasağı ile sınır dışı etme kararının aynı süreye tabi olduğu varsayımıdır. Oysa bu iki işlem farklı idari kararlardır ve bunlara karşı öngörülen başvuru yolları ile süreler birbirinden ayrıdır. Süreyi karıştırmak, esasında haklı olan bir başvurunun incelenmeden reddedilmesine yol açar. Aşağıda 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu ile 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ekseninde süre planı ele alınıyor.
Yasağın Kaynağını Tespit Etmek
Giriş yasağı tek bir sebebe dayanmaz. Vize veya ikamet ihlali, ödenmemiş idari para cezası, kamu düzeni ve kamu güvenliği değerlendirmesi, bulaşıcı hastalık ya da önceki bir sınır dışı kararı farklı tahdit kayıtları doğurur. Uygulanacak yol bu kaynağa göre değişeceğinden, ilk adım kaydın hangi kurum tarafından ve hangi gerekçeyle konulduğunun öğrenilmesidir. Bu bilgi olmadan hazırlanan başvurular çoğunlukla soyut kalır.
Sürelerin Ayrımı
- Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesine başvuru, kanunda öngörülen çok kısa bir süreye tabidir ve mahkeme bu davayı hızlandırılmış usulle sonuçlandırır.
- Giriş yasağı kararı ayrı bir idari işlem olduğundan, iptali için idari yargıda genel dava açma süresi işler.
- İdari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvurulur; bu yol idari yargıdan tamamen ayrıdır.
- Yasağın süresi kural olarak belirli bir üst sınırla sınırlıdır; kamu düzeni gerekçesiyle bu sürenin uzatılabildiği hâller ayrıca düzenlenmiştir.
- İdari para cezasının ödenmesiyle kalkabilen kayıtlar ile yargı kararı gerektiren kayıtlar farklı işlemler gerektirir.
Yurt Dışından Yürütülen Süreçte Usul
Yasak kararı çoğu zaman kişi yurt dışındayken öğrenilir. Bu durumda vekâletname, bulunulan ülkedeki Türk konsolosluğu aracılığıyla veya apostilli biçimde düzenlenir. Vekâletnamenin eksik düzenlenmesi, dava açma süresi dolarken yeniden işlem yapılmasını gerektirdiğinden en sık rastlanan gecikme sebebidir. Ayrıca tebligatın nasıl yapıldığı, sürenin başlangıç tarihi bakımından belirleyicidir; kişiye tebliğ edilmemiş bir karara karşı sürenin işlemediği yönündeki savunma dosyada açıkça ileri sürülmelidir.
Başvuru Sırası
- Göç İdaresi kayıtlarından tahdit kodunun türü ve tarihi öğrenilir.
- Varsa ödenmemiş idari para cezası tespit edilerek ödeme kanalı netleştirilir.
- Aile birliği, çalışma izni veya sağlık durumu gibi lehe unsurlar belgelenir.
- İdari başvuru ile iptal davası arasındaki tercih, kalan süre dikkate alınarak yapılır.
- Vatandaşlık başvurusu gündemdeyse, tahdit kaydının bu süreçle etkileşimi ayrıca değerlendirilir.
Bilgilendirme
Yukarıdaki açıklamalar genel niteliktedir; kaydın türü ve kişinin statüsü sonucu değiştirir. Süre çok kısa olabileceğinden, karar öğrenildiği anda hukuki değerlendirme yapılması önerilir.