İkamet izni başvurusunun reddi, uzatma talebinin kabul edilmemesi veya mevcut iznin iptali, 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında tesis edilen idari işlemlerdir. Bu kararlara karşı izlenecek yol ve süre çoğu zaman karar metninde kısa bir cümleyle geçtiğinden, usule aykırı işlem nedeniyle dava hakkının yitirilmesi sık görülür.
Ret Kararının Tebliği ve Sürenin Başlangıcı
Karar, yabancıya veya yasal temsilcisine ya da avukatına tebliğ edilir. Tebligatta kararın gerekçesi ile başvurulabilecek kanun yolları ve süreler bildirilir. Sürenin başlangıcı tebliğ tarihini izleyen gündür. Adres değişikliğinin idareye bildirilmemesi, tebligatın eski adrese yapılmasına ve sürenin farkında olunmadan işlemeye başlamasına yol açar. Yurt dışına çıkılmış olması ise süreyi durdurmaz.
Görev: Karar İdari Yargının Konusudur
İkamet izni ret kararına karşı iptal davası idare mahkemesinde açılır. İdari Yargılama Usulü Kanunu'ndaki genel dava açma süresi altmış gündür. Yetki bakımından, kural olarak işlemi tesis eden idari merciin, yani ilgili valiliğin bulunduğu yer idare mahkemesi yetkilidir. Türk vatandaşlığına ilişkin 5901 sayılı Kanun kapsamındaki ret kararlarında da yol idari yargıdır; ancak işlemi yapan makamın konumu yetkili mahkemeyi değiştirebileceğinden karar metnindeki imza makamı dikkatle okunmalıdır.
Sınır Dışı Etme Kararı Eklendiğinde Takvim Kısalır
Ret kararıyla birlikte veya sonrasında sınır dışı etme kararı verilmişse, tablo tümüyle değişir. Bu karara karşı idare mahkemesine başvuru süresi çok daha kısadır ve kanunda yedi gün olarak belirlenmiştir. Bu süre içinde yapılan başvuru, kural olarak kararın icrasını durdurur ve mahkemenin verdiği karar kesindir. Altmış günlük genel süreye güvenilerek beklenmesi, bu dosya türünde geri dönüşü olmayan sonuç doğurur. İdari gözetim kararı bulunuyorsa, gözetime karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru yolu ayrıca ve her zaman işletilebilir.
Dilekçenin Kurulması ve Delil
- Ret gerekçesi somut olarak ele alınmalıdır: kalış amacının belgelenmemesi, geçim güvencesinin gösterilmemesi, sağlık sigortası eksikliği veya kamu düzeni değerlendirmesi gibi başlıklar ayrı ayrı yanıtlanmalıdır.
- Aile birliği temelli başvurularda evlilik birliğinin fiilen sürdüğünü gösteren kayıtlar dosyaya eklenmelidir.
- Öğrenci veya çalışma temelli izinlerde kurum yazıları ve sözleşmeler güncel tarihli olmalıdır.
- Yürütmenin durdurulması talebi dilekçede açıkça yer almalı, telafisi güç zarar somutlaştırılmalıdır.
- Belgelerin yabancı dilde olması hâlinde yeminli tercüme ve gerekli tasdik işlemleri tamamlanmalıdır.
Kısa Not
Yabancılar hukukunda aynı dosyada birbirinden çok farklı uzunlukta süreler yan yana işleyebilir. Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; kararın türünü ve size tanınan süreyi teyit etmek için tebliğ evrakıyla birlikte bir hukukçuya başvurmanız yerinde olur.