Sınır dışı etme kararlarında süre, diğer idari uyuşmazlıklara göre çok daha kısadır ve kararın icrası hızla gündeme gelir. Bu nedenle yapılacak itirazın içeriği kadar, hangi belgelerin ilk dilekçeye yetiştirilebildiği belirleyicidir. YUKK ve 5901 sayılı Kanun çerçevesinde bu rehber, kararın tebliğinden sonraki günleri ele alıyor.
Kararın Türünü ve Dayanağını Belirlemek
Sınır dışı kararının gerekçesi dosyanın bütününü değiştirir. Kamu düzeni veya kamu güvenliği gerekçesine dayanan kararlar ile ikamet izninin uzatılmaması nedeniyle verilen kararlar aynı savunma stratejisini kaldırmaz. Karar metninde yer alan dayanak, itiraz dilekçesinin ilk paragrafında birebir aktarılmalı ve karşı argüman bu dayanağa yöneltilmelidir.
İtiraz Dosyasının Belge Omurgası
- Sınır dışı etme kararı ve tebliğ tutanağı; tebliğin tercüman huzurunda yapılıp yapılmadığı
- Varsa idari gözetim kararı ve gözetimin sürdürüldüğü yere ilişkin belgeler
- Uluslararası koruma başvurusu yapılmışsa kayıt belgesi ve süreç aşaması
- Türkiye’deki aile bağlarını gösteren nüfus, evlilik ve doğum kayıtları
- Sağlık durumuna ilişkin raporlar ve tedavi sürekliliğini gösteren belgeler
- Geri gönderilmesi hâlinde doğacak riske ilişkin sunulabilecek kaynaklar
Başvuru Adımları
- Tebliğ tarihi ve saati tutanaktan tespit edilir; sürenin kısa olduğu dikkate alınarak takvim çıkarılır.
- Karara karşı idare mahkemesine yapılacak başvuru, kanunda öngörülen kısa süre içinde hazırlanır.
- Yabancı geri gönderme merkezindeyse vekâletname sorunu ilk gün çözülür.
- İdari gözetime yönelik ayrı bir itiraz gerekiyorsa, bunun sulh ceza hâkimliğine yapılacağı gözetilir.
- Kararın icra edilmesi ihtimaline karşı, başvurunun yapıldığına dair kayıt ilgili birime iletilir.
Usule Aykırı İşlemi Görünür Kılmak
Dosyalarda en sık rastlanan sakatlıklar; kararın anlayabileceği bir dilde tebliğ edilmemesi, tercüman bulundurulmaması, savunma alınmadan işlem kurulması ve gerekçenin somut olguya değil genel ifadelere dayandırılmasıdır. Bu eksikliklerin her biri ayrı başlıkta ve tebliğ tutanağına atıfla anlatılmalıdır; genel bir hak ihlali ifadesi, denetlenebilir bir iddia oluşturmaz.
İtirazın Sonucuna Göre Planlama
İtiraz aşamasında verilen kararlar hızla kesinleşebildiğinden, ikinci ihtimal baştan düşünülmelidir. Koşulları varsa uluslararası koruma sürecinin işletilmesi, aile bütünlüğüne dayalı talepler veya gönüllü geri dönüş seçeneklerinin sonuçları birlikte değerlendirilmelidir. Farklı yollarda birbiriyle çelişen beyanlarda bulunulmaması önemlidir.
Bu alanda süreler kısa, sonuçlar ise kişinin ülkedeki bütün statüsünü etkileyecek ağırlıktadır. Yukarıdaki bilgiler genel niteliktedir; kararın tebliğ edildiği gün bir hukukçuyla iletişime geçilmesi önerilir.