Türkiye'ye giriş yasağı konulduğunu çoğu yabancı, sınır kapısında ya da ikamet başvurusu reddedildiğinde öğrenir. YUKK ve 5901 ekseninde bu kararlar idari işlem niteliğindedir ve iptali idari yargıdan istenir. Ancak yasağın hangi koda ve hangi olguya dayandığı belirlenmeden açılan dava, çoğu zaman eksik gerekçeyle sonuçlanır. Bu rehber, kodun tespitinden dava aşamasına uzanan sırayı ele alır.
Önce Kaydın Kaynağını Belirlemek
Giriş yasakları farklı sebeplere dayanabilir: vize veya ikamet süresinin aşılması, kamu düzeni gerekçesi, sağlık veya mali yükümlülük kaynaklı kayıtlar, sınır dışı kararının doğal sonucu olan yasak gibi. Her sebebin hukuki dayanağı ve kaldırılma yolu farklıdır. Bu nedenle ilk adım, hakkında işlem yapılan kişinin veya vekilinin ilgili idareden kaydın dayanağını öğrenmesidir. Kayıt sebebi bilinmeden yazılan dilekçe, genel ifadelerle sınırlı kalır.
İdari Başvuru ile Dava Arasındaki Tercih
Bazı kayıtlar bakımından idareye yapılacak başvuruyla kaldırma veya güvence gösterme yolu işletilebilirken, bazı işlemler doğrudan iptal davasının konusudur. Sınır dışı etme kararına karşı öngörülen başvuru usulü ile giriş yasağının iptali istemi birbirinden ayrı değerlendirilmelidir. Yanlış mercie yapılan başvuru süreyi durdurmayacağı için, iki takvim aynı çizelgede tutulmalıdır.
Yurt Dışındaki Başvurucu İçin Pratik Sorunlar
- Vekâletnamenin bulunulan ülkedeki temsilcilikten veya apostil şerhiyle düzenlenmesi ve çevirisi
- Tebligatın yurt dışı adresine yapılması hâlinde sürenin ne zaman işlemeye başladığının belirlenmesi
- Aile birliği, çalışma izni veya öğrenim durumunu gösteren belgelerin resmî çevirisiyle sunulması
- Sınır kapısında alınan tutanak ve pasaporttaki şerhlerin okunaklı örneklerinin temini
Dilekçenin İskeleti
- İşlemin tarihi, öğrenme şekli ve dayanağı açıkça yazılır.
- Yasağın dayandığı olgunun gerçekleşmediği ya da hukuki nitelendirmenin hatalı olduğu ayrı başlıklarda tartışılır.
- Ölçülülük değerlendirmesi için kişisel ve ailevi bağlar somut belgelerle desteklenir.
- Yürütmenin durdurulması istemi, doğacak zararın telafisizliği üzerinden gerekçelendirilir.
- Vatandaşlık başvurusu etkilenmişse 5901 kapsamındaki sürecin durumu ayrıca belirtilir.
Bu dosyalarda başarı, çoğunlukla idari kaydın doğru okunmasına bağlıdır; kodun içeriği bilinmeden yürütülen tartışma yüzeysel kalır. Her başvurucunun statüsü ve geçmişi farklı sonuçlar doğurabileceğinden, sürecin bir avukat eşliğinde yürütülmesi önerilir.