Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı kazanma sürecinde başvurular çoğunlukla belgelerin eksikliği ya da yatırım şartının sağlanmadığı gerekçesiyle olumsuz sonuçlanır. 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu vatandaşlığın istisnai yolla kazanılmasının çerçevesini çizerken, yabancının ülkedeki ikamet ve statü durumu 6458 sayılı YUKK kapsamında ayrıca değerlendirilir. Olumsuz karara karşı gidilecek yol idari yargıdır ve buradaki en belirleyici unsur süredir.
Kararın Niteliğini Doğru Okumak
İdareden gelen her yazı dava konusu edilebilir bir işlem değildir. Eksik belgenin tamamlanmasını isteyen bir yazı ile başvurunun reddine ilişkin karar farklı sonuçlar doğurur. Birincisine karşı dava açıldığında, ortada kesin ve yürütülebilir bir işlem bulunmadığı gerekçesiyle ret kararı verilebilir; ikincisinde ise süre işlemeye başlamış olur. Bu nedenle yazının başlığı değil, içeriğindeki iradenin niteliği esas alınmalıdır.
Dosyada bulunması gereken belgeler
- Başvuru dilekçesi ve idareye sunulan eklerin tam listesi
- Yatırımın gerçekleştiğini gösteren resmi kayıtlar ve uygunluk belgesi
- Taşınmaz esaslı başvurularda tapu kaydı ve şerh bilgileri
- İkamet izni ve pasaporta ilişkin kayıtlar
- İdarenin cevabı ve bu cevabın tebliğ edildiği tarihi gösteren belge
Süre ve Tebligat İlişkisi
İdari yargıda dava açma süresi, işlemin yazılı bildiriminin yapıldığı tarihten işlemeye başlar. Yurt dışında bulunan ya da adres değişikliğini bildirmemiş başvurucularda bildirimin ne zaman yapıldığı ayrı bir tartışma konusu olur. Vekil aracılığıyla yürütülen başvurularda tebligatın vekile yapılması gerektiği de gözden kaçmamalıdır; muhataba yapılan bildirime dayanılarak sürenin işlediği ileri sürüldüğünde, vekâletnamenin idareye sunulduğu tarih belirleyici hâle gelir.
Usule Aykırı İşlem Riski
Bu dosyalarda dava, çoğu kez esasa hiç girilmeden şu sebeplerle sonuçsuz kalır: davanın yanlış idari birime yöneltilmesi, dava konusu işlemin dilekçede tarih ve sayısıyla gösterilmemesi, ehliyet koşulunun tartışmalı bırakılması, yabancı dildeki belgelerin usulüne uygun çevirisinin sunulmaması. Yurt dışından temin edilen belgelerin tasdik zincirinin tamamlanmamış olması da tek başına eksiklik sebebidir.
İptal Talebiyle Birlikte İleri Sürülecekler
Dilekçede yalnızca kararın hukuka aykırı olduğu söylenmemeli; idarenin hangi şartı hangi belgeye rağmen sağlanmamış saydığı somut biçimde gösterilmelidir. Yürütmenin durdurulması talep edilecekse, işlemin uygulanması hâlinde doğacak zararın neden sonradan giderilemeyeceği ayrıca açıklanmalıdır. Aile bireylerinin statüsü başvuruya bağlıysa, bu bağlantı da dilekçede kurulmalıdır.
Bilgilendirme
Buradaki açıklamalar genel niteliktedir. Vatandaşlık başvurularında aranan şartlar ve idari uygulama zaman içinde değişebildiğinden, olumsuz karar elinize ulaştığında güncel duruma göre hukuki değerlendirme alınması gerekir.