Çalışma izni başvurusunun reddi, yalnızca bir iş ilişkisini değil, çoğu zaman yabancının ülkedeki kalış statüsünü de etkiler. Bu nedenle ret kararı ulaştığında verilecek karar iki başlıkta netleşmelidir: idari itiraz yolu kullanılacak mı ve dava süresi nasıl korunacak? Bu rehber YUKK ve 5901 sayılı Kanun ekseninde idari yargı hattını ele alır.
Ret gerekçesinin okunması
Ret kararları genellikle standart ifadelerle yazılır; ancak dava dilekçesinin omurgası bu gerekçeden çıkar. Gerekçe, belge eksikliğine mi, işverenin taşıması gereken koşullara mı, kotaya ilişkin bir değerlendirmeye mi yoksa güvenlik gerekçesine mi dayanıyor? Belge eksikliğine dayanan retlerde çoğu zaman yeni bir başvuru daha hızlı sonuç verirken, takdir yetkisinin kullanımına dayanan retlerde dava yolu öne çıkar. Gerekçe belirsizse, işlemin dayanağının bildirilmesi ayrıca istenmelidir.
İdari itirazın dava süresine etkisi
- İdari itiraz yolu kullanıldığında dava açma süresi durur; idarenin cevabı veya cevapsız kalması üzerine kalan süre yeniden işlemeye başlar.
- İtirazın hangi tarihte yapıldığı ve idareye hangi tarihte ulaştığı belgelenmelidir.
- İtiraza cevap verilmemesi de bir sonuçtur ve takvimi başlatır; sonsuz bekleme, süreyi tüketir.
- Kalış hakkına ilişkin ayrı bir işlem tesis edilmişse, o işlem için ayrı bir dava süresi işler.
Dava dilekçesinin kurgusu
- İşlemin tebliğ tarihi ve tebliğ biçimi ilk satırda gösterilir.
- Yetki kuralı gereği hangi idare mahkemesinin yetkili olduğu, işlemi tesis eden idarenin konumuna göre belirlenir.
- İşlemin sebep, konu, maksat ve şekil unsurları ayrı başlıklarda tartışılır; genel hukuka aykırılık iddiası tek başına yeterli olmaz.
- Uygulanması hâlinde doğacak somut zarar açıklanarak yürütmenin durdurulması talebi ayrıca gerekçelendirilir.
- İdari dosyanın tamamının getirtilmesi talep edilir; ret gerekçesinin dayanağı çoğu kez bu dosyada görünür.
Usule aykırı işlem: sık görülen kayıplar
Yabancı uyruklu başvurucuların dosyalarında en sık rastlanan sorun, tebligatın işverene yapılmış olması nedeniyle sürenin fark edilmeden işlemesidir. İkinci sorun, dilekçenin yabancı dilde düzenlenmiş belgelere dayanmasına rağmen usulüne uygun çevirilerin eklenmemesidir. Üçüncüsü, vekâletnamenin usulüne uygun düzenlenmemesi nedeniyle dosyanın eksiklik üzerinden beklemesidir.
Not
Buradaki bilgiler genel çerçeve niteliğindedir; başvurunun türü, yabancının mevcut statüsü ve ret gerekçesi izlenecek yolu değiştirir. Ret kararı elinize geçtiğinde süre kısa olduğundan, hukuki değerlendirmeyi geciktirmemekte yarar vardır.