Sınır dışı etme kararlarına karşı yürütülen idari yargı sürecinde en sık karşılaşılan sorun, kararın hukuka aykırılığının anlatılabilmesine rağmen bu anlatımı taşıyacak belgenin dosyada bulunmamasıdır. Aşağıdaki rehber, 6458 sayılı YUKK ve 5901 sayılı Kanun uygulamasında dava dosyasının belge tarafını konu alır.
Önce kararın kaynağı tespit edilir
İdari yargıda ilk adım, tartışılan işlemin tam olarak hangisi olduğunu belirlemektir. Sınır dışı etme kararı, idari gözetim kararı ve giriş yasağı şerhi birbirinden ayrı işlemlerdir; birinin yerine diğerine yönelmek esasa girilmeden sonuç doğurabilir. Bu nedenle elde bulunan tebliğ evrakının hangi işleme ait olduğu, dilekçe yazılmadan önce netleştirilmelidir.
Dosyada bulunması beklenen belgeler
- Kararın tebliğ edildiğini gösteren, tarih taşıyan evrak
- İkamet izni, çalışma izni veya başvuru kayıtlarına ilişkin belgeler
- Aile bağını ortaya koyan nüfus, evlilik ve okul kayıtları
- Sağlık durumu ileri sürülüyorsa güncel tıbbi raporlar
- Geri gönderme halinde doğacak riske dair, kişiselleştirilmiş nitelikteki belgeler
Delil eksikliğinin yürütmenin durdurulması talebine etkisi
Yürütmenin durdurulması değerlendirmesi, dosyadaki mevcut belge üzerinden ve kısa sürede yapılır. Talep dilekçesinde soyut bir mağduriyet anlatımıyla yetinilip somut kayıt sunulmazsa, sonradan toplanacak belgeler çoğu zaman geç kalır. Bu aşamada eksik bırakılan her belge, esas incelemede telafi edilse bile fiilî sonucu değiştirmeyebilir.
Uygulama sırası
- Tebliğ tarihi belgeye dayalı olarak sabitlenir ve dava süresi takvime işlenir.
- İşlem türü ile başvurulacak merci birlikte belirlenir; idari gözetime yönelik itiraz ayrı yolda ilerler.
- Belgeler Türkçe olmayan kısımlar bakımından çeviri ihtiyacına göre ayrıştırılır.
- Yürütmenin durdurulması talebi, dilekçenin sonuna değil kurgusunun merkezine yerleştirilir.
- İdareden istenmesi gereken bilgi ve belgeler dilekçede tek tek sayılır.
Tebliğ kaydının kendisi bir delildir
Süre tartışması çıktığında dayanılacak tek şey tebliğe ilişkin kayıttır. Tebligatın kime, nerede ve hangi tarihte yapıldığı; tercüman bulunup bulunmadığı; imzadan kaçınma şerhi düşülüp düşülmediği dosyada görünmelidir. Bu ayrıntılar kaydedilmediğinde, esasa ilişkin güçlü bir iddia dahi usul tartışmasının içinde kalır.
Yukarıdaki açıklamalar bilgilendirme amacı taşır. Yabancılar hukukunda kişinin statüsü, aile durumu ve dosyanın geçmişi sonucu doğrudan etkilediğinden, süre işlemeye devam ederken bireysel bir değerlendirme yaptırmak önem taşır.