Sınır dışı etme kararlarında itiraz süresi kısa, sonuçları ise ağırdır. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) çerçevesinde verilen kararlarda, tebligatın usulüne uygun yapılıp yapılmadığı ile itirazın hangi mercie yöneltildiği çoğu zaman esasa girilmeden sonucu belirler. Bu rehber, kararın tebliğinden itibaren izlenecek zaman çizelgesine odaklanır.
Tebligat Anını Belgelemek
İtiraz süresi kararın ilgiliye, yasal temsilcisine veya avukatına tebliğiyle işlemeye başlar. Bu nedenle dosyanın ilk belgesi tebliğ evrakının kendisidir. Tebliğ tarihinin, tebliğ edilen kişinin ve karar metninin anlaşıldığı dilde bildirim yapılıp yapılmadığının kaydı tutulmalıdır. Geri gönderme merkezinde bulunan kişiler bakımından evrakın merkez kayıtlarıyla örtüşmesi ayrıca kontrol edilmelidir.
İtirazın Yöneltileceği Merci
Sınır dışı etme kararına karşı idare mahkemesine başvurulur; idari itiraz yolu ile yargı yolunun karıştırılması en sık görülen hatadır. Valiliğe verilen bir dilekçe, süreyi durduran bir yargısal başvuru sayılmayabilir. Aynı şekilde idari gözetim kararına karşı sulh ceza hâkimliğine yapılan başvuru ile sınır dışı kararına karşı yapılan başvuru birbirinden farklıdır ve ayrı ayrı takip edilmelidir.
Dilekçede Öne Çıkarılacak Başlıklar
- Kararın dayandığı sebebin somut olayla örtüşmediği
- Aile birliği, çocukların durumu ve Türkiye'deki bağlar
- Geri göndermeme ilkesi kapsamında ileri sürülen iddialar
- Sağlık durumu, yaş ve özel ihtiyaç sahipliği
- Devam eden uluslararası koruma başvurusunun bulunup bulunmadığı
Belge Toplamada Zaman Yönetimi
- Pasaport, ikamet izni ve giriş-çıkış kayıtları temin edilir.
- Aile bağlarını gösteren nüfus ve evlilik belgeleri toplanır.
- Sağlık iddiası varsa güncel tarihli rapor alınır.
- Ülkeye ilişkin genel duruma dair kaynaklar derlenir.
- Yabancı dildeki belgeler için çeviri ve onay süresi takvime eklenir.
Belgelerin tamamlanmasını beklemek süre kaybına yol açabileceğinden, itiraz dilekçesi süresi içinde verilip eksik belgelerin sonradan sunulacağı belirtilmelidir.
Vatandaşlık Boyutu Ayrı Değerlendirilir
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu kapsamındaki başvurular, sınır dışı sürecinden bağımsız bir usule tabidir. Devam eden bir vatandaşlık başvurusunun tek başına sınır dışı kararını etkisiz hâle getirdiği varsayımı doğru değildir; bu husus itirazda ayrı bir vakıa olarak açıklanmalıdır. Kayıt ve statü bilgilerinin güncel tutulması, sonraki tüm işlemlerin dayanağıdır.
Yukarıdaki bilgiler genel çerçeveyi anlatmakta olup her dosyanın statüsü ve gerekçesi farklıdır. Süre çok kısa olduğundan, karar tebliğ edildiği anda hukuki destek alınması büyük önem taşır.