Sınır dışı etme kararlarında hukuki mücadelenin başarısı çoğu zaman içeriğe değil, takvime bağlıdır. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu kapsamında verilen kararlar, yabancıya veya yasal temsilcisine tebliğ edildiği andan itibaren kısa bir başvuru penceresi açar. Bu pencere kapandığında, esasen haklı bir itiraz da incelenemez hâle gelir. Bu nedenle dosyanın ilk günü, delil toplamaktan önce tarihleri sabitlemekle geçmelidir.
Tebliğ anını kanıtlamak neden kritiktir
Süre, kararın öğrenilmesiyle değil usulüne uygun tebliğle işler. Tebligatın yabancının anlayabileceği bir dilde yapılıp yapılmadığı, tercümanın hazır bulunup bulunmadığı ve yasal temsilciye bildirim yapılıp yapılmadığı bu noktada tartışma konusu olur. Tebliğ evrakının bir örneği, tebliğ saati, idari gözetim altındaki kişiler bakımından ise merkez kayıtları başvuruda dayanılacak temel belgelerdir.
İtiraz dilekçesinde ele alınması gereken eksenler
- Usul ekseni: kararın gerekçesi, bildirim biçimi ve savunma hakkının kullandırılıp kullandırılmadığı
- Koruma ekseni: geri gönderme yasağı kapsamına giren bir durumun bulunup bulunmadığı
- Aile ekseni: Türkiye'de bulunan aile bağları, evlilik ve çocukların durumu
- Sağlık ekseni: tedavi süreklilik gerektiriyorsa hastane ve rapor kayıtları
- Statü ekseni: devam eden ikamet izni, çalışma izni ya da uluslararası koruma başvurusu
Vatandaşlık süreçleriyle kesişme
Dosyada 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu kapsamında devam eden bir başvuru varsa, bu durumun ayrıca ortaya konması gerekir. Evlilik yoluyla ya da başka bir yolla yürüyen bir başvurunun varlığı, sürecin bütününü etkileyebilecek bir olgudur ve idari dosyada kendiliğinden görünmeyebilir. Başvuru kaydı, ödeme belgeleri ve kurumla yapılan yazışmalar dosyaya eklenmelidir.
Yürütmenin durdurulması talebini ayrı kurmak
Sınır dışı dosyalarında sonucu asıl belirleyen, esas hakkındaki karardan önce verilecek geçici korumadır. Bu talep, iptal gerekçelerinin tekrarı olarak değil; gecikmenin telafisi imkânsız zarar doğuracağını gösteren ayrı bir gerekçeyle kurulmalıdır. Ailenin ayrılması, tedavinin kesintiye uğraması veya gidilecek ülkedeki somut risk bu gerekçenin somut karşılıklarıdır.
Belge temininde gerçekçi planlama
Yurt dışından getirilecek belgeler, tercüme ve onay süreçleri nedeniyle günler alır. İtiraz süresi ise bunu beklemez. Bu nedenle başvuru, elde bulunan belgelerle süresinde yapılmalı; temin edilmekte olan belgeler açıkça belirtilerek sonradan sunulacağı bildirilmelidir. Belge bekleyeceğim diyerek süreyi geçirmek, bu alanda en sık karşılaşılan ve en ağır sonuç doğuran hatadır.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır. Kararın dayandığı sebep, yabancının statüsü ve idari gözetim durumu izlenecek yolu belirgin biçimde değiştirir; süreler çok kısa olduğundan tebliğin ardından derhal hukuki destek alınması gerekir.