Sınır dışı etme kararlarında hak kaybının en yaygın sebebi, kararın hukuka aykırı olması değil, karara karşı gidilecek yolun süresi içinde kullanılmamasıdır. 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu bu alanda kısa ve kesin bir takvim öngörür; idari gözetim altındaki bir kişi bakımından bu takvim, pratikte tebligatın ulaştığı andan itibaren saatle işleyen bir sürece dönüşür. Bu rehber, süre yönetimini yazılı bir plana bağlamayı amaçlar.
Takvimi Başlatan An: Tebligatın Kendisi
Sürenin başlangıcı, kararın alındığı gün değil ilgiliye veya yasal temsilcisine usulüne uygun tebliğ edildiği andır. Bu nedenle ilk yapılacak iş, tebliğ evrakının tarihini ve kime yapıldığını belgelemektir. Tebligatın yabancının anlayacağı dilde bildirim yükümlülüğüne uygun yapılıp yapılmadığı da ayrıca not edilmelidir; bu husus hem süre hem esas tartışmasında karşımıza çıkar.
Geri Gönderme Merkezindeki Dosyanın Pratik Sorunları
- Vekâletname temininin gecikmesi ve görüşme randevusunun geç alınması
- Kimlik ve pasaport belgelerinin idarede olması nedeniyle örneklerinin bulunmaması
- Aile birliği, sağlık durumu veya koruma başvurusuna ilişkin belgelerin dosyaya geç girmesi
- Tercüman olmadan alınan beyanların sonradan tartışma konusu olması
İdari Gözetim ile Sınır Dışı Kararının Ayrı Yollara Tabi Olması
Uygulamadaki ikinci büyük hata, idari gözetim kararına yapılacak itiraz ile sınır dışı kararına karşı açılacak davanın aynı başvuruymuş gibi ele alınmasıdır. Bunlar farklı mercilere, farklı usullere ve farklı takvimlere tabidir. Birine başvurulmuş olması diğerinin süresini durdurmaz; ikisi ayrı ayrı planlanmalıdır.
Dilekçenin İçeriğinden Önce Zamanlaması
Kısa süreli dosyalarda kusursuz ama geç bir dilekçe, eksik ama zamanında bir dilekçeden daha az işe yarar. Bu nedenle temel talep ve dayanaklar süresi içinde sunulmalı, ayrıntılı belgeler ile ek açıklamalar sonradan tamamlanmalıdır. Sunulan her evrakın kayıt tarihi ve numarası saklanmalı, dosyanın seyri tek bir takip çizelgesinden izlenmelidir.
Vatandaşlık Bağlantısı Kurulacak Hâller
5901 sayılı Kanun kapsamında devam eden bir başvuru ya da kazanılmış bir statü söz konusuysa, bu durum sınır dışı sürecinde ayrıca ileri sürülmelidir. Statüye ilişkin belgelerin dosyaya girmemesi, sırf bilgi eksikliği yüzünden aleyhe sonuç doğurabilir.
Yabancılar hukuku dosyalarında kişinin statüsü, aile durumu ve başvuru geçmişi sonucu doğrudan etkiler; bu nedenle karar tebliğ edilir edilmez dosyaya özgü bir değerlendirme yapılması önerilir.