Taşınmaz edinimi ya da sermaye yatırımı üzerinden yürüyen vatandaşlık dosyalarında olumsuz sonuç çoğu zaman esasa ilişkin bir değerlendirmeden değil, belge listesindeki tek bir boşluktan doğar. Bu rehber, 5901 sayılı Kanun ve YUKK ekseninde ilerleyen yatırım-vatandaşlık başvurularında ret, eksik evrak bildirimi veya cevapsız bekleyiş hâlinde dosyanın hangi yargı koluna ve hangi yer mahkemesine taşınacağını, bu aşamaya kadar da hangi belgelerin üretilmesi gerektiğini konu alır.
Uyuşmazlık Hangi Yargı Kolunda Görülür?
Vatandaşlığın kazanılmasına ilişkin talebin reddi, tek yanlı ve icrai nitelikte bir idari işlemdir. Bu nedenle uyuşmazlık kural olarak idari yargıda çözülür; nüfus kaydının düzeltilmesi gibi adli yargıya ait taleplerle aynı dilekçede birleştirilmesi dosyanın baştan tıkanmasına yol açar. Yatırım şartının sağlandığına dair uygunluk belgesinin verilmemesi ile vatandaşlık talebinin reddi ise ayrı ayrı işlemlerdir; ikisi tek dava konusu yapıldığında biri hakkında karar verilmesine yer olmadığı sonucu doğabilir.
Yer Yönünden Yetki ve Sık Yapılan Hata
İdari yargıda yetki, kural olarak dava konusu işlemi tesis eden idari merciin bulunduğu yere bağlıdır ve kamu düzenindendir; taraflar anlaşarak değiştiremez. Yatırım kaynaklı vatandaşlık kararları merkezî birimlerce alındığından, başvurucunun taşınmazının veya ikametinin bulunduğu ildeki mahkeme çoğu zaman yetkili değildir. Yetkisizlik kararı verildiğinde dosya gönderilse bile, arada kaybedilen zaman ikinci bir başvurunun planlamasını bozar.
Belge Listesinde En Sık Kopan Halkalar
- Yatırımın devamlılığına ilişkin taahhüdün süresi ve kapsamının belgeyle örtüşmemesi
- Yabancı resmî evrakta apostil veya konsolosluk onayının bulunmaması
- Yeminli tercümenin noter onayı olmaksızın sunulması
- Pasaport, kimlik ve tapu kayıtlarındaki ad-soyad yazımlarının birbirini tutmaması
- Aile bireyleri için akrabalık bağını gösteren belgelerin eksik kalması
- Banka aracılığıyla yapılan transferin yatırımla ilişkisinin kurulamaması
Dava Açılmadan Delil Dosyasını Kapatmak
- Ret veya eksiklik yazısının tebliğ tarihi kanıtlanabilir biçimde kayda alınır.
- İdareye sunulan her evrakın alındı kaydı veya elektronik başvuru çıktısı ayrı bir klasörde toplanır.
- Eksik olduğu bildirilen belgeler, mümkünse dava yoluna gidilmeden idari başvuru ile tamamlanır.
- Tamamlanamayan belge için yazışma yoluyla idarenin dayandığı gerekçe netleştirilir.
- Dilekçede hukuka aykırılık iddiası, dosyadaki her belgeye tek tek bağlanarak yazılır.
Değerlendirme
Yatırım-vatandaşlık dosyalarında sonucu belirleyen unsur çoğunlukla iddianın gücü değil, iddianın belgeyle desteklenip desteklenmediğidir. Her dosyanın yatırım türü, tarih sırası ve tebligat geçmişi farklı olduğundan buradaki açıklamalar genel bilgilendirme niteliğindedir; kendi dosyanız için süre ve merci hesabını bir hukukçuyla birlikte yapmanız yerinde olur.