Taşınmaz alımı veya sermaye yatırımına dayalı yatırım vatandaşlığı başvurularında olumsuz sonuç, çoğu zaman esasa ilişkin bir değerlendirmeden değil dosyadaki eksiklik ya da uygunluk belgesindeki teknik sorundan kaynaklanır. Bu noktada izlenecek yol idari yargıdır; ancak hangi işlemin dava konusu edilebileceği ve sürenin ne zaman başladığı doğru saptanmadığında başvuru esasa girilmeden reddedilir.
Dava Edilebilir İşlemi Belirlemek
İdari yargıda dava, kesin ve yürütülebilir nitelikteki işleme karşı açılır. Kurumun eksik belge bildirimi ya da bilgilendirme yazısı çoğu kez bu niteliği taşımaz; asıl dava konusu, başvurunun reddine dair kararın kendisidir. 5901 sayılı Kanun kapsamındaki istisnai vatandaşlık kararlarında, ret işleminin dayanağı gerekçenin yazılı olarak elde edilmesi bu nedenle ilk adımdır.
Süre ve Başvuru Sırası
- İYUK uyarınca idare mahkemesinde dava açma süresi, işlemin tebliğinden itibaren altmış gündür.
- Bu süre içinde idareye başvurularak işlemin kaldırılması, geri alınması veya değiştirilmesi istenebilir; başvuru dava süresini durdurur.
- İdare belirlenen sürede cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve kalan süre yeniden işlemeye başlar.
- Başvurunun hiç cevaplanmaması hâlinde zımni ret kurumunun nasıl işlediği ayrıca hesaplanmalıdır.
Sık Yapılan Merci Hataları
Uygulamada ret kararına karşı yeni bir başvuru dosyası açılması, sürenin kaçırılmasına yol açan en yaygın davranıştır. Bir diğer hata, ikamet izni ya da sınır dışı kararı gibi YUKK kapsamındaki işlemlerle vatandaşlık işlemlerinin aynı dava dilekçesinde birleştirilmesidir. Bu işlemlerin dava süreleri ve görevli mahkemeleri farklıdır; sınır dışı etme kararlarına karşı kanun çok daha kısa bir süre öngörür ve bu süre kaçırıldığında telafisi olmaz.
Dilekçede Nelere Yer Verilmeli
- Başvuru tarihi, dosya numarası ve ret kararının tebliğ belgesi.
- Yatırım şartının hangi belgeyle karşılandığı; uygunluk belgesi ve tapu ya da banka kayıtları.
- Ret gerekçesinin hangi yönüyle hukuka aykırı görüldüğü; sebep, konu ve şekil unsurları ayrı ayrı tartışılmalıdır.
- Yürütmenin durdurulması talebi ve telafisi güç zararın somut açıklaması.
- Yabancı dildeki belgelerin yeminli tercümesi ve gerekiyorsa apostil şerhi.
Yabancılar hukuku uygulamaları başvuru türüne göre önemli farklar gösterir ve buradaki bilgiler genel niteliktedir. Ret kararı elinize ulaştığı anda süre işlemeye başladığından, dosyanın ilk günlerde bir hukukçu tarafından incelenmesi önerilir.