Türk vatandaşlığının istisnai yoldan kazanılmasına ilişkin başvurular, yatırım şartının sağlandığı düşünülse bile reddedilebilir. Böyle bir durumda atılacak ilk adım yeni bir başvuru yapmak değil, ret gerekçesini doğru okumak ve idari yargı takvimini kurmaktır; çünkü süre, ret işleminin tebliğiyle birlikte işlemeye başlar.
İstisnai Vatandaşlığın Hukuki Zemini
5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu, belirli koşulları taşıyan yabancılara istisnai yoldan vatandaşlık kazandırılmasına imkân tanır. Yatırım esaslı başvurularda yatırımın türü, tutarı ve elde tutma taahhüdü ilgili düzenlemelerle belirlenir ve uygunluk belgesi ilgili bakanlık birimlerince düzenlenir. Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu (YUKK) kapsamındaki ikamet izni süreci ise buna paralel ama ayrı yürüyen bir süreçtir; ikamet izninin sona ermesi başvurunun akıbetinden bağımsız sonuçlar doğurabilir.
Ret Gerekçesini Kategorilere Ayırın
- Yatırımın uygunluk kriterlerini karşılamadığı yönündeki teknik gerekçeler
- Belgelerdeki eksiklik veya tercüme/apostil sorunları
- Milli güvenlik ve kamu düzeni değerlendirmesine dayanan gerekçeler
- Kimlik ve nüfus kayıtlarındaki tutarsızlıklar
- Yatırımın elde tutma taahhüdüne aykırı biçimde devredildiği tespiti
Belge eksikliğine dayanan bir ret ile takdir yetkisinin kullanılmasına dayanan bir ret aynı stratejiyle karşılanmaz. İlkinde eksikliğin giderilerek yeniden başvuru yolu anlamlı olabilirken, ikincisinde işlemin sebep ve amaç unsurları yönünden hukuka uygunluk denetimi gündeme gelir.
İdari Başvuru Süreyi Nasıl Etkiler?
İYUK, ilgililerin idari dava açmadan önce üst makama veya işlemi yapan idareye başvurabilmesine imkân tanır ve bu başvuru, işlemeye başlamış olan dava açma süresini durdurur. İdare belirlenen süre içinde cevap vermezse istek reddedilmiş sayılır ve durmuş olan süre kaldığı yerden işlemeye devam eder. Bu mekanizma doğru kullanıldığında ek zaman kazandırır; yanlış hesaplandığında ise dava süresinin fark edilmeden dolmasına yol açar. Bu nedenle başvuru tarihi, cevap tarihi ve kalan gün sayısı tek bir tabloda tutulmalıdır.
Altmış Günlük Dava Süresi ve Yetkili Mahkeme
İdari işlemlere karşı idare mahkemesinde açılacak davalarda genel süre, işlemin tebliğinden itibaren altmış gündür. Dava, işlemi tesis eden idarenin bulunduğu yer idare mahkemesinde açılır; merkezi bir idari birim tarafından tesis edilen işlemlerde bu, yabancının bulunduğu şehirdeki mahkeme olmayabilir. Yetkisiz mahkemede açılan dava gönderme kararıyla sonuçlansa dahi ciddi zaman kaybı doğurur.
Dilekçede Bulunması Gerekenler
- Başvuru ve ret işleminin tarih sırasıyla anlatımı
- Yatırımın yapıldığını gösteren belgeler ve uygunluk yazışmaları
- Ret gerekçesinin her bir maddesine karşı ayrı ayrı cevap
- Yürütmenin durdurulması talebi ve telafisi güç zararın somut gösterimi
- Yabancı dildeki belgeler için usulüne uygun tercüme
Bu yazı genel bilgi vermek amacıyla hazırlanmıştır; başvurunun türü ve tebligatın yapılış şekli süre hesabını değiştirebilir. Ret kararı elinize ulaştığında gün kaybetmeden hukuki değerlendirme almanız yerinde olur.