Yatırım yoluyla Türk vatandaşlığı başvurusu, 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ile 6458 sayılı Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu'nun birlikte işlediği iki ayaklı bir süreçtir. Dosyaların çoğu esasa ilişkin bir eksiklikten değil, iki ayak arasındaki zamanlamanın kaymasından ötürü sorun yaşar. Bu rehber, süreci takvim ekseninde ele alır.
Sürecin İki Ayrı Ayağı
Birinci ayak yatırımın gerçekleştirilmesi ve ilgili bakanlıkça uygunluğunun tespitidir. İkinci ayak ise yabancının ülkedeki statüsünü kesintisiz sürdürmesi, yani ikamet izni zincirinin kırılmamasıdır. Vatandaşlık başvurusu ancak birinci ayak tamamlandığında sonuç doğurur; ancak ikinci ayaktaki bir boşluk, başvurunun görüşülmesini geciktirir veya statüyü tartışmalı hâle getirir.
Uygunluk Aşamasında Dikkat Edilecekler
- Yatırımın türüne göre yetkili bakanlık ve başvuru kanalı önceden belirlenir.
- Taşınmaz yatırımında tapu kaydına konulacak devir kısıtlaması işlenir.
- Değerleme raporunun geçerlilik penceresi içinde işlem tamamlanır.
- Bedelin ödeme yönteminin belgelenmesi banka kayıtlarıyla sağlanır.
- Uygunluk belgesi düzenlendikten sonra başvuru dosyası bekletilmeden sunulur.
İkamet İzni Zincirini Kırmamak
Yatırım tamamlanmış olsa bile, yabancının ülkede kalışının hukuka uygun statüye dayanması gerekir. Mevcut iznin bitimine yaklaşıldığında uzatma başvurusunun süresi içinde yapılması, zincirin sürekliliği bakımından belirleyicidir. Ülke dışında geçirilen sürelerin izin şartlarını etkileyip etkilemediği ayrıca kontrol edilmelidir. Aile bireylerinin başvuruları asıl başvuruya bağlı ilerlediğinden, onların da belge geçerlilik tarihleri aynı çizelgede izlenmelidir.
Ret ve Eksik Belge Hâlinde Zaman
Eksik belge bildirimi geldiğinde tanınan tamamlama süresi kesindir; kaçırıldığında dosya işlemden kaldırılabilir ve süreç baştan kurulmak zorunda kalınır. İdari bir işlemin iptali için dava açılacaksa, dava açma süresinin işlemin tebliğinden itibaren işlediği unutulmamalıdır. Bu aşamada yapılan en yaygın hata, idareyle yazışmayı sürdürerek sonuç beklemek ve bu sırada yargı yoluna başvurma süresini geçirmektir. Yazışmaların çoğu, dava süresini yeniden başlatmaz.
Planlama Notu
Süreçte belge geçerlilikleri, izin bitiş tarihleri ve tebliğ tarihleri tek bir tabloda tutulduğunda risklerin büyük kısmı önceden görülebilir. Buradaki açıklamalar genel bilgilendirme amaçlıdır; yatırım türü ve mevcut statü dosyanın seyrini değiştirdiğinden, başvuru takviminin hukuki destekle kurulması önerilir.