3213 sayılı Maden Kanunu: Madenlerin işletilmesi devletin kontrolündedir. İhale ile ruhsat verilir.
Maden Grupları
- I. Grup: İnşaat malzemeleri (kum, çakıl, taş)
- II. Grup: Mermer, granit
- III. Grup: Tuz, bor
- IV. Grup: Metalik madenler (altın, bakır)
- V. Grup: Kıymetli ve süs taşları
- VI. Grup: Radyoaktif madenler (devlet tekelinde)
Ruhsat Türleri
- Arama ruhsatı: Maden olup olmadığını araştırma (5+5 yıl)
- İşletme ruhsatı: Üretim (10-30 yıl, uzatılabilir)
- Buluculuk hakkı: Yeni maden bulan kişinin önceliği
Süreç
- MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) başvuru
- Saha araştırması
- İhale (varsa)
- Ruhsat alma
- ÇED süreci
- İşletme izni
- Üretim
Çevre Yükümlülükleri
- ÇED zorunlu (büyük madenler)
- Eski hâle iade taahhüdü
- Çevre teminatı
- Su, toprak izleme
- Atık yönetimi
İhlal
- Ruhsatsız işletme: ağır cezalar
- Çevre tahribatı: TCK m.181
- Kaçak maden: idari + cezai
Devlet Hakkı
- Üretim üzerinden devlet hakkı (royalty)
- Madene göre %1-15 arası oran
- Yıllık ödeme
Danıştay 8. Daire
8. Daire, maden ruhsatlarının "objektif kriterler"e göre verilmesi gerektiğini, ihalede şeffaflığın esas olduğunu benimsemektedir.
Kapsam notu: Yukarıdaki değerlendirme, belirli bir karara atıf yapmak yerine uygulamada yerleşik hâle gelmiş genel yaklaşımı özetlemektedir; bu nedenle esas ve karar numarası verilmemiştir. Somut bir dosyada emsal karara dayanılacaksa, ilgili kararın esas ve karar numarasıyla Yargıtay Karar Arama üzerinden teyit edilmesi ve tam metninin incelenmesi gerekir. Her dosyanın olgu örgüsü farklı olduğundan kararların somut olaya uygulanışı dosyaya özgüdür.
Enerji ve maden hukuku avukatı önerilir.