Plaka Tanıma Sistemi (PTS), kameralar aracılığıyla araç plakalarının otomatik okunduğu sistemdir. Trafik denetiminde, ücret toplamada (HGS, OGS) ve aranan araçların tespitinde kullanılır.
Hukuki Çerçeve
- 2918 sayılı KTK: Trafik denetimi için elektronik sistemler.
- 5326 sayılı Kabahatler Kanunu: İdari para cezaları.
- KVKK m.5: Veri işleme — kanun dayanağı.
- 5651 sayılı Kanun: Veri saklama süreleri.
"False Positive" Sorunu
- Sistem bazen plakayı yanlış okur (özellikle kirli, hasarlı plakalarda).
- Benzer plakalar (sayı ve harf konfüzyonu) karışabilir.
- Aynı plakayla farklı araçlar (sahte plaka) tartışması.
- Kamera açısı ve aydınlatma kalitesi önemli.
Delil Değeri
- PTS kaydı tek başına idari ceza için yeterli.
- Cezai yargılamada tek delil olarak yetersiz; doğrulayıcı delil aranır.
- Sürücünün kim olduğu sadece plaka ile ispatlanmaz.
- Aracın gerçekten o yerde olduğunun kontrolü.
İtiraz Yolları
- İdari para cezasına 30 gün içinde sulh ceza hâkimliğine itiraz.
- Plakanın benzer/sahte olduğu iddiası.
- Aracın o tarihte başka yerde olduğu iddiası (alibi).
- Kamera kayıtlarının kalitesi.
Yargıtay 19. CD ve İdari Yargı — Yerleşik Yaklaşım
İdari yargı ve 19. CD, PTS verisinin "karine" niteliğinde olduğunu, sürücünün makul itirazıyla karinenin çürütülebileceğini, sahte plaka iddiası halinde araç tanımlama özelliklerinin (renk, marka, model) doğrulanmasını arar.
KVKK ve PTS
- Plaka kişisel veridir (araç sahibinden çıkış sağlar).
- Saklama süresi sınırlı olmalı (mevzuata göre değişir).
- Aydınlatma metni — yol kenarına işaret.
- Üçüncü kişiyle paylaşımda hukuki sebep.
Sahte Plaka Sorunu
Plakanın sahte olduğu iddia edilirse:
- Aracın markası, modeli, rengi ile fotoğrafların karşılaştırılması.
- Sahte plaka için ayrı suç (TCK m.204 sahtecilik).
- Mağdur sürücünün yapması gereken: kontrol, suç duyurusu, plakaların yenilenmesi.
Pratik Tavsiyeler
- Şüpheli ceza tebliğinde aracın o tarihteki yerini belgeleyin.
- Aracın fotoğrafları ile sistem fotoğrafı karşılaştırılması.
- Sahte plaka iddiası için suç duyurusu.
- İtiraz süresine (30 gün) dikkat.
- Kamera kayıtlarına talep.
PTS itirazları teknik incelik ister. Trafik hukuku avukatı önerilir.