Son dönemde en yaygın dolandırıcılık türü, ailenin bir üyesinin WhatsApp profilinden ya da sahte profil üzerinden "acil para lazım" mesajı atmaktır.
Tipik Senaryo
- Sahte WhatsApp profili kurulur (yakının profil fotoğrafı çalınır)
- Aileye/yakınlara mesaj atılır: "Telefonum bozuldu, yeni numara budur. Acil paraya ihtiyacım var, IBAN'ım..."
- Mağdur duygu sömürüsü ile para gönderir
- Para anlık çekilir, hesap kapanır
İlgili Suçlar
- TCK m.158/1-f: Bilişim sistemiyle dolandırıcılık (3-10 yıl)
- TCK m.135-136: Kişisel verilerin işlenmesi
- TCK m.243: Bilişim sistemine girme (hesap çalınmışsa)
Mağdurun Yapması Gerekenler
- Bankayı derhal arayın, transferi geri çekme talebinde bulunun
- Mesajların ekran görüntüsünü alın
- IBAN bilgilerini not edin
- Karakola/savcılığa suç duyurusu
- Yakınınıza ulaşıp durumu doğrulayın
- Sosyal medya/aile gruplarına uyarı yapın
Önleme
- Para istenen mesajları her zaman telefon/ses ile teyit edin
- "Yeni numaradan yazıyorum" mesajlarına şüpheyle yaklaşın
- Aile içinde "kod kelime" belirleyin
- WhatsApp'ta 2FA açın
Bilişim suçları avukatı önerilir.
Sıkça Sorulan Sorular
Bu tür dolandırıcılık hangi suçu oluşturur?
Kendini yakın/akraba gibi tanıtıp para isteyen fail bakımından nitelikli dolandırıcılık hükümleri uygulanır. TCK m.158/1-f uyarınca bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle işlenmesi hâlinde ceza üç yıldan on yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezasıdır; ancak (f) bendinde hapis cezasının alt sınırı dört yıldan, adlî para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Fail kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtmışsa (l) bendi de aynı ağırlaştırmayı doğurur.
Organize yapılarda ceza artıyor mu?
Evet. TCK m.158/3 uyarınca dolandırıcılık suçlarının üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında; suç işlemek için teşkil edilmiş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde bir kat artırılır. Bu tür çağrı/mesaj düzeneklerinde bu fıkra sık uygulanır.
Para gönderdim; ne yapmalıyım?
İlk saatler belirleyicidir. Derhâl bankaya bildirim yapılarak alıcı hesabın bloke edilmesi istenir; ardından Cumhuriyet başsavcılığına şikâyette bulunulur. Şikâyet dilekçesinde alıcı IBAN, işlem tarih-saati, tutar ve referans numarası ile mesaj/arama kayıtları belirtilmelidir. Hesabını kullandıran kişiler bakımından TCK m.158/4 (7589 sayılı Kanunla eklenen fıkra) önem taşır: iştirakin yalnızca hesabın kullanılmasını sağlayan zorunlu bilgi veya araçları başkasına vermek fiiliyle sınırlı olması hâlinde verilecek ceza yarı oranında indirilir. Zararın giderilmesi hâlinde TCK m.168 uyarınca etkin pişmanlık gündeme gelir: kovuşturma başlamadan önce tamamen giderilirse cezanın üçte ikisine kadarı, kovuşturma başladıktan sonra hüküm verilmezden önce giderilirse yarısına kadarı indirilir.