Karar Özeti
1. Ceza Dairesi 2025/4297 E. , 2026/1258 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 1998/185 E., 1999/320 K. SUÇLAR : Kasten öldürmeye teşebbüs, nitelikli yağma, 6136 sayılı Yasaya muhalefet KARAR : Yeniden uyarlama talebinin kısmen kabulüne, kısmen reddine TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma Uyarlama yargılamasın
Karar Detayı
1. Ceza Dairesi 2025/4297 E. , 2026/1258 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 1998/185 E., 1999/320 K. SUÇLAR : Kasten öldürmeye teşebbüs, nitelikli yağma, 6136 sayılı Yasaya muhalefet KARAR : Yeniden uyarlama talebinin kısmen kabulüne, kısmen reddine TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: Bozma Uyarlama yargılamasına konu, Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 01.03.1999 tarihli ve 1998/185 Esas, 1999/320 Karar sayılı kararının 01.05.2005 tarihinden önce Yargıtay 1. Ceza Dairesi tarafından onanıp kesinleşmesi nedeniyle 08.10.2024 tarihli karara karşı temyiz yasa yolunun açık olduğu anlaşılmakla ve Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin 29.11.2024 tarihli redde dair ek kararı ile anılan ek karara vaki itirazın reddine dair Konya 3. Ağır Ceza Mahkemesinin 13.12.2024 tarihli ve 2024/1076 Değişik iş sayılı kararının hukuki değerden yoksun olduğu anlaşılmıştır. Hükümlü hakkında verilen ek kararın; karar tarihi itibarıyla 6723 sayılı Kanun’un 33. maddesiyle değişik 5320 sayılı Kanun’un 8. maddesi gereği yürürlükte bulunan 1412 sayılı Ceza Muhakemeleri Usulü Kanunu’nun (1412 sayılı Kanun) 305. maddesi gereği temyiz edilebilir olduğu, karar tarihinde yürürlükte bulunan 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, aynı Kanun’un 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 1412 sayılı Kanun’un 317. maddesi gereği temyiz isteğinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 01.03.1999 tarihli ve 1998/185 Esas, 1999/320 Karar sayılı kararı ile hükümlü hakkında verilen mahkûmiyet hükmünün Yargıtay 1. Ceza Dairesince onanmak suretiyle kesinleştiği, hükümlünün uyarlama talebi üzerine Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.10.2024 tarihli ve 1998/185 Esas, 1999/320 Karar sayılı ek kararı ile uyarlama talebinin kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ Hükümlü Müdafiinin Temyiz Sebebi Re'sen tespit edilecek sebepler ile hükmün bozulmasına, kararın usûl ve yasaya aykırı olduğuna, ilişkindir. III. GEREKÇE Kabul edilebilir bir temyiz başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde; 1. Dairemizce de benimsenen Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 03.06.2008 tarihli ve 2008/1-89-158 sayılı kararında açıklandığı üzere uyarlama yargılaması sonucu kurulacak mahkûmiyet hükmünün gerekçesinde, 5271 sayılı Kanun’un 230. maddesine uygun olarak, suç oluşturduğu kabul edilen eylemin gösterilmesi ve bunun nitelendirilmesinin yapılması gerektiği gözetilmeksizin, Anayasanın 141, 5271 sayılı Kanun’un 34... . maddelerine aykırı olarak hükmün gerekçesiz bırakılması, hukuka aykırı bulunmuştur. 2. Hükümlünün üzerine atılı nitelikli kasten öldürmeye teşebbüs ve nitelikli yağmaya teşebbüs suçlarına ilişkin hapis cezalarının alt sınırlarının 5 yıldan fazla olduğu nazara alınarak, 5271 sayılı Kanun'un 282/1. maddesi yollamasıyla aynı Kanun'un 150/3. maddesi uyarınca yapılan yargılamada hükümlünün savunmasının kendi seçeceği veya zorunlu müdafii huzurunda alınması ve hükmün de müdafii huzurunda verilmesi zorunluluğu gözetilmemek suretiyle, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (Colozza et Rubinat/İtalya, 12.02.1985 A. 89, Is-30; Campbell ve Fell/Birleşik Krallık, A.80 28.06.1984) kararlarında belirtildiği üzere hükümlüye kendini savunma hakkının tanınmaması ve mazeret bildiren avukatının istemiyle alakalı karar verilmemesi suretiyle Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin “Adil yargılanma hakkı” başlıklı 6. maddesine, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın “Hak arama hürriyeti” başlıklı 36. maddesine ve 5271 sayılı Kanun'un 150/3. maddesine muhalefet edilerek sanığın savunma hakkının kısıtlanması hukuka aykırı bulunmuştur. 3. Cumhuriyet savcısının suç isimleri ve uygulanması talep edilen kanun maddelerini ihtiva etmeyen mütalaasına dayanılarak delillerin tartışılmaması suretiyle hüküm kurulması, hukuka aykırı bulunmuştur. 4. Hükümlünün Yargıtay bozma ilâmının tebliğinden bir gün sonra yapılan karar duruşmasında, süre talep etmesine rağmen, hükümlünün süre talebinin reddine karar verilmesi suretiyle savunma hakkının kısıtlanması, hukuka aykırı bulunmuştur. IV. KARAR Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle Konya 2. Ağır Ceza Mahkemesinin, 08.10.2024 tarihli ve 1998/185 Esas, 1999/320 Karar sayılı kararına yönelik hükümlü müdafiinin temyiz isteği yerinde görüldüğünden kararın, 1412 sayılı Kanun’un 321/1. maddesi gereği, Tebliğname’ye uygun olarak, oy birliğiyle BOZULMASINA, Dava dosyasının, Mahkemesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 24.02.2026 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Konya'da 1999 tarihli kesinleşmiş kasten öldürmeye teşebbüs, nitelikli yağma ve 6136 mahkumiyetine ilişkin uyarlama talebi kısmen kabul edilmiş; ek karar temyiz edilmiştir. Uyarlama duruşmasında hükümlünün zorunlu müdafisi bulunmamış, süre talebi reddedilmiştir.
Hukuki İlke: Uyarlama yargılaması sonucu mahkumiyet hükmü de CMK 230 uyarınca gerekçeli olmalı; alt sınırı beş yıldan fazla suçlarda CMK 150/3 uyarınca zorunlu müdafi huzurunda savunma alınması, AİHS 6 ve Anayasa 36 kapsamında savunma hakkının sağlanması zorunludur.
Uygulama Sonucu: Bozma.
Dava Strateji Notu: Uyarlama/ek karar yargılamaları da tam bir yargılama güvencesi gerektirir; zorunlu müdafi yokluğu, gerekçesizlik ve makul süre tanınmaması tek başına bozma sebebidir - müdafisiz alınan uyarlama kararları hedef alınmalıdır.