Karar Özeti
1. Ceza Dairesi 2025/4306 E. , 2025/6464 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2024/146 E., 2024/366 K. SUÇLAR : Nitelikli kasten öldürme ve nitelikli kasten öldürmeye yardım KARAR : Direnme TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurularının esastan reddi ile hükümlerin onanması Patnos Ağır Ceza Mahkemesini
Karar Detayı
1. Ceza Dairesi 2025/4306 E. , 2025/6464 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2024/146 E., 2024/366 K. SUÇLAR : Nitelikli kasten öldürme ve nitelikli kasten öldürmeye yardım KARAR : Direnme TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz başvurularının esastan reddi ile hükümlerin onanması Patnos Ağır Ceza Mahkemesinin 11.11.2024 tarihli ve 2024/146 Esas, 2024/366 Karar sayılı kararı ile Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 21.12.2023 tarihli ve 2022/7831 Esas, 2023/8300 Karar sayılı bozma kararına karşı verilen direnme kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 307. maddesine, 7165 sayılı Kanun’un 9. maddesi ile eklenen, üçüncü fıkrası ve aynı maddenin dördüncü fıkrası uyarınca doğrudan temyiz yoluna tabi olduğu belirlenmekle; Mahkemece verilen direnme kararının; 5271 sayılı Kanun'un 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenlerin hükümleri temyize hak ve yetkilerinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçelerinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü: I. HUKUKÎ SÜREÇ 1. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin 29.06.2020 tarihli ve 2020/1144 Esas, 2020/1149 Karar sayılı bozma kararı üzerine Patnos Ağır Ceza Mahkemesinin, 25.05.2021 tarihli ve 2020/141 Esas, 2021/123 Karar sayılı kararı ile; a. Sanık ... hakkında nitelikli kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 82/1-(a ve e), 62/1 ve 53. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına, b. Suça sürüklenen çocuklar ... ve ... hakkında nitelikli kasten öldürmeye yardım suçundan ayrı ayrı, 5237 sayılı Kanun'un 82/1-(a ve e), 39/2-c. yollamasıyla 39/1-a, 31/3. ve 62/1. maddeleri uyarınca 8 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, Karar verilmiştir. 2. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Ceza Dairesinin, 01.02.2022 tarihli ve 2022/395 Esas, 2022/411 Karar sayılı kararı ile sanık ve suça sürüklenen çocuklar hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik Cumhuriyet savcısının, katılanlar vekilinin, suça sürüklenen çocuklar müdafilerinin ve sanık müdafiinin istinaf başvurularının 5271 sayılı Kanun’un 280/1-a maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiş anılan kararın katılanlar vekili, suça sürüklenen çocuklar müdafileri ve sanık müdafii tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 21.12.2023 tarihli ve 2022/7831 Esas, 2023/8300 Karar sayılı kararıyla özetle; suça sürüklenen çocuklar ... ve ...’nın olayın asli failleri oldukları ve 5237 sayılı Kanun’un 37. maddesi kapsamında 5237 sayılı Kanun'un 82/1-e maddesi uyarınca cezalandırılmaları ve sanık ...’ın üzerine atılı suçtan beraatine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi nedenleriyle bozulmasına ve dava dosyasının 5271 sayılı Kanun’un 304/2-(a) maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. 3. Patnos Ağır Ceza Mahkemesinin 11.11.2024 tarihli ve 2024/146 Esas, 2024/366 Karar sayılı kararı ile 5271 sayılı Kanun’un 307/4. maddesi uyarınca önceki kararda direnilmesi ile; a. Sanık ... hakkında nitelikli kasten öldürme suçundan, 5237 sayılı Kanun'un 82/1-(a ve e), 62/1 ve 53. maddeleri uyarınca müebbet hapis cezası ile cezalandırılmasına ve hak yoksunluklarına, b. Suça sürüklenen çocuklar .. ve ... hakkında nitelikli kasten öldürmeye yardım suçundan ayrı ayrı 5237 sayılı Kanun'un 82/1-(a ve e), 39/2-c. yollamasıyla 39/1-a, 31/3. ve 62/1. maddeleri uyarınca 8 yıl 4 ay hapis cezası ile cezalandırılmalarına, Karar verilmiştir. II. TEMYİZ SEBEPLERİ 1. Katılanlar vekilinin temyiz sebepleri özetle; suça sürüklenen çocuklar Lokman ve Mustafa’nın da sanık ... ile iştirak halinde eylemi tasarlayarak gerçekleştirdiklerine, eksik ceza tayin edildiğine, 2. Sanık ... müdafiinin temyiz sebepleri özetle; sanığın olay yerinde bulunmadığına, üzerine atılı suçu işlemediğine, 3. Suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz sebepleri özetle; suça sürüklenen çocuğun suça iştirak iradesinin bulunmadığına, eksik incelemeye, delillerin hatalı değerlendirilmesi neticesinde mahkumiyet hükmü kurulduğuna, 4. Suça sürüklenen çocuk ... müdafiinin temyiz sebepleri özetle; suça sürüklenen çocuk ...’nın mahkumiyetine yeterli delil bulunmadığına, delillerin hatalı değerlendirildiğine ilişkindir. III. GEREKÇE Suça sürüklenen çocuk ...'ın hayvan otlatma sırası meselesinden maktule husumet beslediği, yine suça sürüklenen çocuk ...'nın kız kardeşinin maktulün erkek kardeşi tarafından kaçırılıp daha sonrasında hamile haliyle evine gönderilmesi meselesinden iki aile arasında husumet bulunduğu, maktulün uzun süre köye dönmeden dağlık yerlerde çobanlık yapması nedeniyle aile bireyleri arasında en korunaksızı olduğu, olay günü suça sürüklenen çocuk ...'ın maktulün alkollü içki içip uyuduğunu suça sürüklenen çocuk ...'ya haber verdiği, suça sürüklenen ... uyuyan maktulün yanına gelerek yerde bulunan maktule ait av tüfeğini alıp beden bakımından kendisini savunamayacak şekilde uyuyan maktulün baş bölgesine yakın mesafeden bir el ateş ettiği, akabinde suçta kullandığı tüfeği suça sürüklenen çocuk ...'a verdiği, suça sürüklenen çocuk ...'ın suçta kullanılan bu silahı sakladığı ve maktule ait cep telefonunu kaybettiği, maktulün olay yerinde vefat ettiğini bilmesine rağmen olaydan bir gün sonra maktulün kaybolduğunu sürü sahibine bildirdiği anlaşılmakla, suça sürüklenen çocukların kasten öldürme eylemine ortak suç işleme kararına bağlı olarak, fiil üzerinde müşterek hakimiyet kurmak suretiyle katıldıkları ancak suça sürüklenen çocukların öldürme kararını ne zaman aldıklarının ve belli bir hazırlıkla eylemlerini gerçekleştirdiklerinin kesin olarak saptanamadığı, bu itibarla tasarlamanın koşullarının bulunmadığı anlaşılmakla, suça sürüklenen çocukların 5237 sayılı Kanun'un 37/1. maddesi yollamasıyla 82/1-(e) maddesi uyarınca cezalandırılmaları ve maktulün 15.09.2017 tarihinde sabah 07.00 sıralarında tanıklar H.Ç., B.Ç. ve F.Y. ile suça sürüklenen çocuklar ... ve ... ile yarım saat kadar birlikte oturduğunun sabahın bu saatlerinde maktulün hala hayatta olduğunun tanık beyanlarıyla sabit olduğu, sanığın aşamalarda üzerine atılı suçu kabul etmeyip suç tarihinde sabahın erken saatlerinden itibaren ... ilçe merkezinde olduğunu savunduğu, sanığın bu savunmasının dosyada mevcut HTS kayıtları ve tanıkların beyanlarıyla sabit olduğu anlaşılmakla sanığın üzerine atılı kasten öldürme suçunu işlediğine dair suça sürüklenen çocuk ...'ın aşamalarda değişen ve birbiriyle çelişen beyanları dışında her türlü şüpheden uzak kesin delil bulunmadığı anlaşıldığından sanığın 5271 sayılı Kanun'un 223/2-e maddesi uyarınca beraatine karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi nedeniyle Mahkemenin direnme kararı yerinde görülmemiştir. IV. KARAR Gerekçe bölümünde açıklanan nedenlerle direnme kararı yerinde görülmediğinden Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 21.12.2023 tarihli ve 2022/7831 Esas, 2023/8300 Karar sayılı bozma kararının, Tebliğname'ye aykırı olarak, oy birliğiyle DÜZELTİLMESİNE YER OLMADIĞINA, Dava dosyasının, 5271 sayılı Kanun’un 307/4. maddesi gereğince direnme kararını incelemek üzere Yargıtay Ceza Genel Kuruluna GÖNDERİLMESİNE, 29.09.2025 tarihinde karar verildi.
Özgün Analiz
Olay Özeti: Patnos'ta hayvan otlatma ve kız kaçırma husumetinden uyuyan maktulün av tüfeğiyle öldürülmesi olayında ilk derece bir sanığı asli fail (öldürme), iki suça sürüklenen çocuğu yardım eden saymış; Yargıtay bozmasına direnmiştir. Bozma, SSÇ'lerin asli fail, sanığın ise beraat etmesi gerektiği yönündedir.
Hukuki İlke: Ortak suç işleme kararına bağlı olarak fiil üzerinde müşterek hakimiyet kuran suça sürüklenen çocuklar TCK 37/1 yollamasıyla 82/1-e uyarınca asli fail sayılmalı; öldürme kararının ne zaman alındığı saptanamadığından tasarlama koşulları yoktur. Sanığın HTS ve tanık beyanlarıyla desteklenen alibisi karşısında tek delil SSÇ'nin çelişen beyanı ise beraati gerekir.
Uygulama Sonucu: Direnme yerinde görülmedi; dosyanın Yargıtay Ceza Genel Kuruluna gönderilmesi.
Dava Strateji Notu: Direnme kararları CMK 307/3-4 uyarınca doğrudan temyize tabidir; asli fail-yardım ayrımı fiil üzerindeki hakimiyete göre belirlenir ve tek başına çelişen ortak/SSÇ beyanı mahkumiyete yetmez.